Stát Ioslamach

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Infotaula d'organitzacióStát Ioslamach
(ar) الدولة الإسلامية Edit the value on Wikidata
ISIL Caliphate Seal.svg AQMI Flag asymmetric.svg
Black Standard (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata

Mana باقية وتتمدد Edit the value on Wikidata
Ainmnithe in ómós An tIoslam Edit the value on Wikidata
Sonraí bunúsacha
Cineál eagraíocht sceimhlitheoireachta
self-proclaimed state (en) Aistrigh
eagraíocht armtha
self-proclaimed monarchy (en) Aistrigh
cailifeacht (2014–) Edit the value on Wikidata
Idé-eolaíocht pholaitíochta Jihadism (en) Aistrigh
Ioslamachas Edit the value on Wikidata
Teanga oifigiúil An Araibis Edit the value on Wikidata
Foirm dlí
Téann in áit Islamic State of Iraq (en) Aistrigh
Al-Qaeda in Iraq (en) Aistrigh
Mujahideen Shura Council (en) Aistrigh
Jama'at al-Tawhid wal-Jihad (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Dáta a bunaíodh 1999, 2006
Bunaitheoir(í) Abu Musab al-Zarqawi agus Abu Bakr al-Baghdadi Edit the value on Wikidata
Eagraíocht agus rialtas
Uachtaránacht Abu Bakr al-Baghdadi (2013–2019)
Abu Ibrahim al-Hashimi al-Qurashi (en) Aistrigh (2019–2022)
Abu al-Hasan al-Hashimi al-Qurashi (en) Aistrigh (2022–) Edit the value on Wikidata
Leader of the Islamic State (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Abu al-Hasan al-Hashimi al-Qurashi (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Foilsiú inmhéanach Amaq News Agency (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Cuid de Al-Qaeda (2004–2014) Edit the value on Wikidata
Ócáid shuntasach
Meitheamh 10, 2014 Meitheamh 4, 2014-Meitheamh 10, 20142014 Fall of Mosul (en) Aistrigh
Meitheamh 25, 2014 Meitheamh 5, 2014-Meitheamh 25, 20142014 Northern Iraq offensive (en) Aistrigh
Lúnasa 2014 Sinjar massacre (en) Aistrigh
Meitheamh 29, 2015 Meitheamh 25, 2015-Meitheamh 29, 2015Kobanî massacre (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata

Is é atá sa Stát Ioslamach (giorraithe mar SI), nó ISIS, Daesh, Daish, srl. ná eagraíocht Silafi jiohádach a bhaineann úsáid as foréigean agus sceimhlitheoireacht chun a gcuspóirí polaitiúla agus creidimh a chur i gcrích. An Stát Ioslamach san Iaráic agus sa Leiveaint (SIIL) a thugtar air freisin i measc roinnt leaganacha eile den ainm.

Deargː faoina smacht Buíː i láthair

I measc na n-eagraíochtaí agus na dtíortha a aithníonn an Stát Ioslamach mar ghrúpa sceimhlitheoireachta, tá na Náisiúin Aontaithe, an tAontas Eorpach, na Stáit Aontaithe, an Rúis, an Tuirc, an Indinéis, agus araile. Tá 60 tír ag troid le SI ar bhealach díreach nó indíreach. Deir SI go bhfuil údarás acu ar Mhoslamaigh ar fud an domhan, ach diúltaíonn grúpaí Moslamacha a leithéid SI mura mbíonn siad faoin smacht SI.

Tá an SI nasctha sa Nigéir agus tíortha Afraiceacha eile le Boko Haram. 'Cúige na hAfraice Thiar' an t-ainm a thugann SI ar na limistéir atá faoi smacht Boko Haram.

Raison d'être[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá SI i gcoimhlint leis an Iarthar, agus na Stáit Aontaithe go háirithe, mar gheall ar an tacaíocht a dtugtar don stát Iosrael, cúpla réimse deachtóireachta sa Mheánoirthear, agus na bunáiteanna a bhí ag na Meiriceánaigh san Araib Shádach, an tír ina bhfuil na cathracha Meice agus Medina suite.

Tá SI i gcoimhlint le Moslamacha eile chomh maith, agus an dearcadh 'liobrálach' atá acu.

Talamh faoi smacht SI sa bhliain 2014 (liath, i lár)

Eachtraí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Mosc Ióna i Mosul na hIaráice a scrios fórsaí an SI

Sna 2010idí, thug IS go leor den Mheánoirthear faoina smacht, ... bhí smacht ag an Stát Ioslamach ar oirthear na Siria (móide codanna beaga eile den tír chéanna), cuid mhaith d’iarthar na hIaráice, agus áiteanna scaipthe sa Libia agus sa Nigéir. Bhí suas le 10 milliún duine faoina riail ar feadh tamaillín. Thug lucht SI “an Chailifeacht” ar a riail.

Ionsaithe SI ar fud an domhain

Sa mbliain 2014 bhí go leor cainte sna meáin faoin slad a bhí ISIS a dhéanamh ar ghrúpa beag Iasaídeach (Yazidi) a bhí ina gcónaí thart ar chathair Sinjar i dtuaisceart na hIaráice.[1] Bhí SI á ndíbirt seo as a dtithe agus as a ngabháltais. Maraíodh breis is 3000 fear agus seanduine de na Yazidi. Díoladh breis is 6000 bean agus a bpáistí ar mhargaí sclábhaíochta is gnéis. A gcoir – gur ainchreidmhigh a bhí iontu nár ghéill d’Ioslam.[1]

I mí Iúil na bliana 2014, ghabh fórsaí SI Mosul, cathair san Iaráic, agus scrios siad Mosc Yunus (Ióna sa traidisiún Críostaí) in éineacht le mosc eile ón 13ú céad agus scrín Chríostaí ón 14ú céad.[2]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. 1.0 1.1 Máire Ní Fhinneadha (19 Deireadh Fómhair 2018). "Beag cantal a chuirfidh easpa Gaeilge ar bhileoga ná Brexit ort i dteannta ‘The Beekeeper of Sinjar’" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2021-08-31.
  2. "Extreme Wahhabism on Display in Shrine Destruction in Mosul".

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]