Stát Ioslamach

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Bosca Sonraí EagraíochtaStát Ioslamach
(ar) الدولة الإسلامية Cuir in eagar ar Wikidata
ISIL Caliphate Seal.svg AQMI Flag asymmetric.svg
Black Standard (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata

Mana باقية وتتمدد Cuir in eagar ar Wikidata
Ainmnithe in ómós An tIoslam Cuir in eagar ar Wikidata
Sonraí bunúsacha
Cineál eagraíocht sceimhlitheoireachta
self-proclaimed state (en) Aistrigh
eagraíocht armtha
self-proclaimed monarchy (en) Aistrigh
cailifeacht (2014–) Cuir in eagar ar Wikidata
Idé-eolaíocht pholaitíochta Jihadism (en) Aistrigh
Ioslamachas Cuir in eagar ar Wikidata
Teanga oifigiúil An Araibis Cuir in eagar ar Wikidata
Foirm dlí
Téann in áit Islamic State of Iraq (en) Aistrigh
Al-Qaeda in Iraq (en) Aistrigh
Mujahideen Shura Council (en) Aistrigh
Jama'at al-Tawhid wal-Jihad (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Dáta a bunaíodh 1999, 2006
Bunaitheoir(í) Abu Musab al-Zarqawi agus Abu Bakr al-Baghdadi Cuir in eagar ar Wikidata
Eagraíocht agus rialtas
Uachtaránacht Abul-Hasan al-Muhajir (en) Aistrigh
Abu Ayman al-Iraqi
Caesar Tokhosashvili (en) Aistrigh
Abu Muslim al-Turkmani
Abu Suleiman al-Naser (en) Aistrigh
Gulmurod Khalimov
Haji Bakr
Akhmed Chatayev (en) Aistrigh
Abu Ali al-Anbari
Abu Mohammad al-Adnani
Abu Omar al-Shishani
Abu Bakr al-Baghdadi (2013–2019)
Abu Ibrahim al-Hashimi al-Qurashi (2019–2022)
Abu al-Hasan al-Hashimi al-Qurashi (en) Aistrigh (2022–) Cuir in eagar ar Wikidata
Leader of the Islamic State (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata Abu al-Hasan al-Hashimi al-Qurashi (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Foilsiú inmhéanach Amaq News Agency (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Cuid de Al-Qaeda (2004–2014) Cuir in eagar ar Wikidata
Ócáid shuntasach
Meitheamh 10, 2014 Meitheamh 4, 2014-Meitheamh 10, 20142014 Fall of Mosul (en) Aistrigh
Meitheamh 25, 2014 Meitheamh 5, 2014-Meitheamh 25, 20142014 Northern Iraq offensive (en) Aistrigh
Lúnasa 2014 Sinjar massacre (en) Aistrigh
Meitheamh 29, 2015 Meitheamh 25, 2015-Meitheamh 29, 2015Kobanî massacre (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata

Is é atá sa Stát Ioslamach (giorraithe mar SI), nó ISIS, Daesh, Daish, srl. ná eagraíocht Silafi jiohádach a bhaineann úsáid as foréigean agus sceimhlitheoireacht chun a gcuspóirí polaitiúla agus creidimh a chur i gcrích. An Stát Ioslamach san Iaráic agus sa Leiveaint (SIIL) a thugtar air freisin i measc roinnt leaganacha eile den ainm.

Deargː faoina smacht Buíː i láthair

I measc na n-eagraíochtaí agus na dtíortha a aithníonn an Stát Ioslamach mar ghrúpa sceimhlitheoireachta, tá na Náisiúin Aontaithe, an tAontas Eorpach, na Stáit Aontaithe, an Rúis, an Tuirc, an Indinéis, agus araile. Tá 60 tír ag troid le SI ar bhealach díreach nó indíreach. Deir SI go bhfuil údarás acu ar Mhoslamaigh ar fud an domhan, ach diúltaíonn grúpaí Moslamacha a leithéid SI mura mbíonn siad faoin smacht SI.

Tá an SI nasctha sa Nigéir agus tíortha Afraiceacha eile le Boko Haram. 'Cúige na hAfraice Thiar' an t-ainm a thugann SI ar na limistéir atá faoi smacht Boko Haram.

Raison d'être[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá SI i gcoimhlint leis an Iarthar, agus na Stáit Aontaithe go háirithe, mar gheall ar an tacaíocht a dtugtar don stát Iosrael, cúpla réimse deachtóireachta sa Mheánoirthear, agus na bunáiteanna a bhí ag na Meiriceánaigh san Araib Shádach, an tír ina bhfuil na cathracha Meice agus Medina suite.

Tá SI i gcoimhlint le Moslamacha eile chomh maith, agus an dearcadh 'liobrálach' atá acu.

Talamh faoi smacht SI sa bhliain 2014 (liath, i lár)

Eachtraí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Mosc Ióna i Mosul na hIaráice a scrios fórsaí an SI

Sna 2010idí, thug IS go leor den Mheánoirthear faoina smacht, ... bhí smacht ag an Stát Ioslamach ar oirthear na Siria (móide codanna beaga eile den tír chéanna), cuid mhaith d’iarthar na hIaráice, agus áiteanna scaipthe sa Libia agus sa Nigéir. Bhí suas le 10 milliún duine faoina riail ar feadh tamaillín. Thug lucht SI “an Chailifeacht” ar a riail.

Ionsaithe SI ar fud an domhain

Sa mbliain 2014 bhí go leor cainte sna meáin faoin slad a bhí ISIS a dhéanamh ar ghrúpa beag Iasaídeach (Yazidi) a bhí ina gcónaí thart ar chathair Sinjar i dtuaisceart na hIaráice.[1] Bhí SI á ndíbirt seo as a dtithe agus as a ngabháltais. Maraíodh breis is 3000 fear agus seanduine de na Yazidi. Díoladh breis is 6000 bean agus a bpáistí ar mhargaí sclábhaíochta is gnéis. A gcoir – gur ainchreidmhigh a bhí iontu nár ghéill d’Ioslam.[1]

I mí Iúil na bliana 2014, ghabh fórsaí SI Mosul, cathair san Iaráic, agus scrios siad Mosc Yunus (Ióna sa traidisiún Críostaí) in éineacht le mosc eile ón 13ú céad agus scrín Chríostaí ón 14ú céad.[2]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. 1.0 1.1 Máire Ní Fhinneadha (19 Deireadh Fómhair 2018). "Beag cantal a chuirfidh easpa Gaeilge ar bhileoga ná Brexit ort i dteannta ‘The Beekeeper of Sinjar’" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2021-08-31.
  2. "Extreme Wahhabism on Display in Shrine Destruction in Mosul".

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]