J. M. W. Turner

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
J. M. W. Turner
Joseph Mallord William Turner auto-retrato.jpg
Saol
Eolas breithe Maiden Lane (en) Aistrigh, Covent Garden agus Londainc. 23 Aibreán 1775
Náisiúntacht Ríocht na Breataine Móire
Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann
Teanga dhúchais An Béarla
Bás Cheyne Walk (en) Aistrigh, Chelsea agus Buirg Ríoga Kensington agus Chelsea, 19 Nollaig 1851
Áit adhlactha Ardeaglais Naomh Pól
Cúis bháis  (Calar)
Muintir
Céile/Céilí no value
Oideachas
Alma mater Royal Academy of Arts (en) Aistrigh
Teangacha An Béarla
Múinteoirí Joshua Reynolds (en) Aistrigh
Thomas Malton (en) Aistrigh
Gairm
Gairm péintéir, landscape painter (en) Aistrigh, maisitheoir, déantóir priontaí agus línitheoir
Áit oibre Vín, An Bheilg, Prág, Dieppe, Lyon, Páras, Rouen, Beirlín, Dresden, Heidelberg, Konstanz, Bologna, Flórans, Napoli, An Róimh, Torino, An Veinéis, Amstardam, Delft (en) Aistrigh, Dordrecht, Haarlem, Leiden, Rotterdam, An Háig, Utrecht, Luzern, Rheinfelden, Zürich, Briostó, Chester, Dún Éideann, Londain, Malmesbury agus Twickenham
Saothar iomráiteach The Fighting Temeraire tugged to her last Berth to be broken up (en) Aistrigh
Fishermen at Sea (en) Aistrigh
The Battle of Trafalgar (en) Aistrigh
Rain, Steam and Speed – The Great Western Railway (en) Aistrigh
The Slave Ship (en) Aistrigh
Snow Storm: Hannibal and his Army Crossing the Alps (en) Aistrigh
Crossing the Brook (en) Aistrigh
Chichester Canal (en) Aistrigh
Sunrise with Sea Monsters (en) Aistrigh
Light and Colour (Goethe's Theory) – The Morning after the Deluge – Moses Writing the Book of Genesis (en) Aistrigh
The Burning of the Houses of Lords and Commons (en) Aistrigh
Calais Pier (en) Aistrigh
Daoine le tionchar air/uirthi Claude Lorrain (en) Aistrigh agus Thomas Girtin (en) Aistrigh
Ballraíocht Royal Academy of Arts (en) Aistrigh
Gluaiseacht Rómánsachas
Gluaiseacht ealaíne Péintéireacht radharc mara
history painting (en) Aistrigh
ealaín tírdhreacha
William turner.svg

Ba ealaíontóir Rómánsúil Sasanach é Joseph Mallord William Turner. Rugadh é i Maiden Lane in Covent Garden, Londain, ar an 23 Aibreán 1775. William Gay Turner ab ainm dá athair agus Mary Marshal ab ainm dá mháthair.

Tháinig tinneas intinne ar a mháthair agus é óg, b’fhéidir de bharr bhás a dheirféar óige agus iníon a mháthar, Helen Turner. Fuair sí siúd bás in Bedlam, teach na ngealt.

D'fhág an scéal seo an teaghlach chomh suaite sin gur cuireadh Turner go dtí teach a uncail ar thaobh a mháthar in Brentford, baile a bhí tamall siar ó Londain ar bhruach Abhainn an Támais. Is anseo a tháinig suim aige sa phéintéireacht. An bhliain dar gcionn chuaigh sé ar scoil in Margate ar chósta Kent.

Chuaigh sé isteach i scoil ullmhúcháin Acadamh Ríoga n hEalaíona sa bhliain 1789 agus é ceithre bliana déag d’aois, agus ghlac an tAcadamh leis an bhliain dár gcionn. Ar dtús chuir sé suim san ailtireacht, ach d'áitigh an t-ailtire Thomas óg Hardwick air leanúint den phéintéireacht. An bhliain dár gcionn taispeánadh an chéad uiscedhath ag Turner ag an Taispeántas Samhraidh. Sa bhliain 1796 taispeánadh an chéad phictiúr ola a rinne sé, Iascairí ar an bhFarraige.

"The Fighting Téméraire tugged to her last Berth to be broken up", 1838

In ainneoin a ndearna Turner de phictiúir iontacha ola, is iad a chuid uiscedhathanna tírdhreacha na saothair is mó clú dá chuid. Tugtar "ealaíontóir an tsolais" air. Tá an-cháil ar fad ar na bpictiúr a rinne sé den Téméraire agus í á tarraingt chun áit a briste, pictiúr atá le feiceáil i nDánlann Náisiúnta Shasana, Londain.

Shiúil Turner an Eoraip, taisteal a thosaigh sa Fhrainc agus san Eilvéis sa bhliain 1802, agus chuaigh sé ag déanamh staidéir sa Louvre i bPáras an bhliain chéanna. Is iomaí cuairt a thug sé ar an Veinéis freisin.

Is mór an cúnamh a fuair é ó Walter Ramsden Fawkes, cara maith leis a bhí ina chónaí in Farnley Hall in aice le Otley in Yorkshire. Chuaigh Turner go dtí Otley den chéad uair sa bhliain 1797 in aois a fhiche bliain. Chuaigh áilleacht an cheantair i bhfeidhm go mór air agus is minic a thug sé cuairt air ina dhiaidh sin. Fuair sé spreagadh chun Hannabal ag Trasnú na hAlpa a dhéanamh ó stoirm a chonaic sé agus é ag Farnley Hall.

Ba mhinic Turner ar cuairt ag George O’Brien Wyndham, an Tríú Iarla Egremont, i dTeach Petworth in West Sussex. Rinne sé pictiúir den cheantar máguaird agus de cheantar Sussex ar fad.

Nuair a chuaigh Turner in aois d’éirigh sé saghas aisteach. Is beag dlúthchara a bhí aige seachas a athair, a bhí in aontíos leis le tríocha bliain. D'fhág bás a athar sa bhliain 1822rian an-trom air, agus ó shin amach thagadh babhtaí gruaime air. Níor phós sé riamh ach bhí beirt iníon aige le Sarah Danby, iníon a rugadh sa bhliain 1801 agus iníon eile a rugadh sa bhliain 1811.

Fuair sé bás i dteach Danby ar an naoú lá déag de Nollag 1851.

Foinse[cuir in eagar | athraigh foinse]