Bruitíneach

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Teimpléad:WD Bosca Sonraí GalarAn Bhruitíneach
cuir in eagar
Cineál Morbillivirus infectious disease (en) Aistrigh agus viral infectious disease (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Speisialtacht leighis galair thógálacha Edit the value on Wikidata
Cóireáil chliniciúil
Comharthaí fiabhras, casacht, runny nose (en) Aistrigh, maculopapular rash (en) Aistrigh, liomfadanapaite, anorexia (en) Aistrigh, buinneach, Koplik's spots (en) Aistrigh, toinníteas agus Stimson's triad (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Scrúduithe physical examination (en) Aistrigh, Koplik's spots (en) Aistrigh agus ELISA (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Cóireáil supportive care (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Pataigineas
Tarchur pataigineach airborne transmission (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Éifeacht 2008 measles epidemic in France (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Aicmiú
ICD-10 B05 agus B05.9 Edit the value on Wikidata
ICD-9 055 Edit the value on Wikidata
CIAP A71 Edit the value on Wikidata
Acmhainní seachtracha
Enciclopèdia Catalana 0151538 Edit the value on Wikidata
DiseasesDB 7890 Edit the value on Wikidata
MedlinePlus 001569 Edit the value on Wikidata
eMedicine 966220 Edit the value on Wikidata
Patient UK measles-pro Edit the value on Wikidata
MeSH D008457 Edit the value on Wikidata
UMLS CUI C0025007 Edit the value on Wikidata

Galar tógálach is ea an bhruitíneach. Galar víreasach a scaiptear trí bhraoininí ionfhabhtaithe aeriompartha is ea í.[1]

Tosaíonn sí le casacht is srón silidh, agus ina dhiaidh sin tarlaíonn gríos dearg smeartha is fiabhras.

Briseann gríos méiscreach dearg amach tríd an gcraiceann. Uaireanta bíonn seordán le tabhairt faoi deara freisin.

Aimhréidh is féidir tarlú is ea niúmóine, agus b'fhéidir ionfhabhtú tánaisteach baictéarach don chluas inmheánach. Tarlaíonn ionfhabhtú víreasach scaipthe san inchinn (ioncafailíteas) go hannamh freisin, agus uaidh sin damáiste don inchinn.

Is é an bealach is fearr chun daoine a chosaint ón mbruitíneach ná an vacsaín MMR (i gcoinne na bruitíní, na leicní agus na bruitíní deirge) a fháil.[2]

Eipidéimeolaíocht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá tarlú an ghalair i dtíortha forbartha laghdaithe go mór le húsáid vacsaíní, ach is coitianta é i dtíortha neamhfhorbartha agus baineann mortlaíocht shuntasach leis. Tagann an bhruitíneach ar leanaí agus ar dhaoine óga go háirithe.

In 2017, tá méadú tagtha tríd is tríd ar líon na gcásanna bruitíní a tuairiscíodh i dtíortha Eorpacha. Bhí sé tuairiscithe ag an Ríocht Aontaithe, an Iodáil agus an Rómáin gur tharla na ráigeanna is mó den víreas go dtí seo.[3]

Centers for Disease Control, SAM

In Éirinn[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhí an bhruitíneach fairsing in Éirinn go dtí na 1960idí. Mar shampla, bhí an bhruitíneach ar Dubhghlas de hÍde ina pháiste (agus dá bharr sin, is sa mbaile, óna athair, a fuair sé a chuid bunoideachais).[4]

Idir 2004 agus 2007, bhí rátaí imdhíonta do leanaí de dhá bhliain d’aois idir 87.5% do bhruitíneach, phlucamas agus bhruitíneach dhearg (MMR) go meán de 92% do na vacsaíní eile.[5]

Anois tá clár cuimsitheach vacsaínithe curtha i bhfeidhm le roinnt blianta agus go bhfuil an bhruitíneach beagnach díbeartha ar fad as an tír.[6]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Hussey, Matt (2011). "Fréamh an Eolais". 
  2. Department of Foreign Affairs. "Comhairle faoin mBruitíneach don Eoraip - Department of Foreign Affairs and Trade" (en). www.dfa.ie. Dáta rochtana: 2020-04-06.
  3. Department of Foreign Affairs. "Comhairle faoin mBruitíneach don Eoraip - Department of Foreign Affairs and Trade" (en). www.dfa.ie. Dáta rochtana: 2020-04-06.
  4. "Dubhghlas de hÍde". www.askaboutireland.ie. Dáta rochtana: 2020-04-06.
  5. "Sláinte an Daonra" (en). HSE.ie. Dáta rochtana: 2020-04-06.
  6. "Cás den bhruitíneach aimsithe" (in ga) (2016-05-12).