Maryland

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
State of Maryland
Bratach stáit Maryland Séala stáit Maryland
(Bratach Maryland) (Séala Maryland)
Leasainm: Old Line State; Free State
Suíomh Maryland
Príomhchathair Annapolis
An chathair is mó Baltimore
Gobharnóir Martin O'Malley (D)
Teangacha oifigiúla Níl aon.
Achar 32,133.2 km² (42ú)
 - Talamh 25,406 km²
 - Uisce 6,754 km² (21.0%)
Daonra (2010)
 - Daonra 5,773,552 (19ú)
 - Dlús daonra 229.7 /km² (5ú)
Iontráil san Aontas
 - Dáta 28 Aibreán, 1788
 - Ord 7ú
Crios ama UTC -5/-4
Domhanleithead 37°53'N to 39°43'N
Domhanfhad 75°4'W to 79°33'W
Leithead 145 km
Fad 400 km
Airde
 - An airde is mó 1,024 m
 - Meánairde 105 m
 - An airde is lú 0 m
Giorrúcháin MD, US-MD
Láithreán Gréasáin www.maryland.gov

Stát i Stáit Aontaithe Mheiriceá is ea Maryland (AIF: [ˈmæɹ.ɪ.lənd]) atá suite i lár chósta thoir na tíre, i Réigiún an Lár-Atlantaigh. Tá teorainneacha ag Maryland le Pennsylvania ar an taobh ó thuaidh, le Virginia Thiar ar an taobh thiar, le Delaware agus leis an Aigéan Atlantach ar an taobh thoir agus le Virginia ar an taobh ó dheas. Tá teorainn aige freisin leis an gceantar feidearálach Washington, D.C. arb í príomhchathair na tíre í. Ba le Maryland an talamh sin go stairiúil. Ba é Maryland an seachtú stát a dhaingnigh Bunreacht Mheiriceá. Uaireanta, tugtar mar leasainmneacha air The Old Line State agus The Free State.

Ba é Maryland an chéad áit i Meiriceá ina raibh an tsaoirse reiligiúnach[1][2][3], prionsabal a tugadh isteach i dtréimhse choilíneach an stáit. Shocraigh George Calvert[2][3], an chéad Tiarna Baltimore, go mbeadh Maryland ina thearmann do Chaitlicigh Shasanacha a bhí faoi ghéarleanúint.

Is é Maryland ceann de na stáit is lú achar agus is dlúithe daonra sna Stáit Aontaithe. Is í Annapolis príomhchathair an stáit ach is í Baltimore an chathair is mó. Cé go maítear go hoifigiúil gur ainmníodh an stát in ómós don Bhanríon Henrietta Maria[4], creideann go leor staraithe gur in ómós do Mhuire, máthair Íosa, a d'ainmnigh George Calvert i ndáiríre é sular bhásaigh sé in 1632.[5] Is é Maryland an stát is rachmasaí sa tír, óir is ann atá an meánioncam teaghlaigh is airde.[6]

Tíreolaíocht[athraigh | edit source]

32,133.2 ciliméadar cearnach achar Maryland, figiúr is inchomparáide le hachar na Beilge (30,530 km2). Is é an 42ú stát is mó, nó an 9ú stát is lú, beagnach ar cóimhéid le Haváí.

Cé go bhfuil Maryland ar na stáit is lú achar, tá ilghnéitheacht topagrafaíochta agus réimse leathan timpeallachtaí nádúrtha le fáil ann. Tugtar 'Mionsamhail Mheiriceá' nó America in Miniature[7] mar leasainm eile air dá bharr. Tá oileáin fhada chúnga cois cósta agus dumhcha breactha le féar mara. Tá talamh íseal riascach isteach faoin tír agus mórthimpeall an Chesapeake, ceantar atá ag cur thar maoil le fiadhúlra. Is é an Chesapeake an t-inbhear is mó sa tír agus is beag nach ngearrann sé an stát ina dhá leath. The Eastern Shore a thugtar ar na contaetha sin lastoir den bhá. Is ar bhruach thiar na bá atá formhór mór an daonra. I lár an stáit, tá coillte darach agus talamh réchnocach sa réigiún a dtugtar an Píodmantach air. Tá iarthar an stáit lonnaithe sna Sléibhte Apaláiseacha.

Ritheann formhór mór na n-aibhneacha sa stát síos go dtí an Chesapeake, ach is i ndobhardhroim na Mississippi atá cuid d'iarthar Chontae Garrett, an contae is sia siar sa stát. Tá an pointe in airde sa stát, Sliabh Chnámh DromaBackbone Mountain, lonnaithe i gcúinne iardheiscirt Chontae Garrett chomh maith, gar d'uiscí uachtair na Potomac.

Aeráid[athraigh | edit source]

Stair[athraigh | edit source]

Déimeagrafaic[athraigh | edit source]

Geilleagar[athraigh | edit source]

Iompar[athraigh | edit source]

Dlí agus rialtas[athraigh | edit source]

Oideachas[athraigh | edit source]

Spóirt[athraigh | edit source]

Tagairtí[athraigh | edit source]

  1. "Religious Freedom Byway Would Recognize Maryland's Historic Role", Megan Greenwell, Washington Post, Thursday, August 21, 2008 http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/08/15/AR2008081504104.html
  2. 2.0 2.1 "George Calvert and Cecilius Calvert, Barons Baltimore" William Hand Browne, Nabu Press (August 1, 2010), ISBN 117662539X ISBN 978-1176625396
  3. 3.0 3.1 "Reconstructing the Brick Chapel of 1667" Page 1, See section entitled "The Birthplace of Religious Freedom" http://stmaryscity.org/wp-content/uploads/2013/07/Chapel-Reconstruction.pdf
  4. "Maryland's Name". Catholic History of Maryland. Simon & Schuster. Retrieved July 20, 2012.
  5. Manual, State of Maryland. 1900.
  6. "State Median Household Income Patterns: 1990–2010". U.S. Census Bureau. Retrieved August 6, 2012.
  7. "Maryland Facts". Kids Room. Maryland Office of Tourism. Archived from the original on April 26, 2008. Retrieved May 19, 2008.

Naisc sheachtracha[athraigh | edit source]



Stáit Aontaithe Mheiriceá Bratach
Stáit: Alabama | Alasca | Arizona | Arkansas | California | Carolina Theas | Carolina Thuaidh | Colorado | Connecticut | Dakota Theas | Dakota Thuaidh | Delaware | Florida | Georgia | Haváí | Idaho | Illinois | Indiana | Iowa | Kansas | Kentucky | Louisiana | Maine | Maryland | Massachusetts | Michigan | Minnesota | Mississippi | Missouri | Montana | Nebraska | Nevada | New Hampshire | New Jersey | Nua-Mheicsiceo | Nua-Eabhrac | Ohio | Oklahoma | Oregon | Pennsylvania | Oileán Rhode | Tennessee | Texas | Utah | Vermont | Virginia | Virginia Thiar | Washington | Wisconsin | Wyoming