Alabama
|
|||||
| Leasainm: The Heart of Dixie (An Croí Dixie) | |||||
 |
|||||
| Príomhchathair | Montgomery | ||||
| An chathair is mó | Birmingham | ||||
| Gobharnóir | Robert J. Bentley (P) | ||||
| Teangacha oifigiúla | Béarla | ||||
| Achar | 135,765 km² (30ú) | ||||
| - Talamh | 131,426 km² | ||||
| - Uisce | 24,338 km² (3.2%) | ||||
| Daonra (2010) | |||||
| - Daonra | 4,779,736 (23ú) | ||||
| - Dlús daonra | 36.4 /km² (27ú) | ||||
| Iontráil san Aontas | |||||
| - Dáta | 14 Nollaig 1819 | ||||
| - Ord | 22ú | ||||
| Crios ama | UTC -6/-5 | ||||
| Domhanleithead | 30°13'N go 35°N | ||||
| Domhanfhad | 84°51'W go 88°28'W | ||||
| Leithead | 306 km | ||||
| Fad | 531 km | ||||
| Airde | |||||
| - An airde is mó | 34 m | ||||
| - Meánairde | 152 m | ||||
| - An airde is lú | 0 m | ||||
| Giorrúcháin | AL, US-AL | ||||
| Láithreán Gréasáin | www.alabama.gov | ||||
Is stát é Alabama atá suite i ndeisceart na Stát Aontaithe.
Clár ábhair |
Stair [athraigh]
 |
Ní mór an t-alt seo a ghlanadh, ionas go mbeidh caighdeán níos fearr ann. Tar éis duit an t-alt a ghlanadh, is féidir leat an teachtaireacht seo a bhaint de. Féach ar Conas Leathanach a Chur in Eagar agus an Lámhleabhar Stíle le fáil amach faoin dóigh cheart le feabhas a chur ar alt ciclipéide. |
Bhí Alabama (Alibamu), Cherokee, Chickasaw, Choctaw, Creek, Koasati, agus Mobile i measc Meiriceánaigh dúchasaí a raibh ina gconaí i Alabama láithreach.
Chruthaigh na Francach an céad áit lonnaithe Eorpach i Mobile. Bhí Alabama theas Francach ó 1701–1763, cuid de Florida thair Sasanach ó 1763–1780, agus cuid de Florida thiar Spáinneach ó 1780–1814. Bhí Alabama thuaidh agus láir cuid de Georgia Sasanach ó 1763-1783 agus cuid de an Críoch Mississipi Meiriceánach ina dhiaidh sin. Níor éirigh í stát go dtí 1819 mar níl aon líne an chósta aici (bhí sín ceartaithe nuair a ghabh Andrew Jackson Mobile Spáinneach i 1813).
Scar Alabama le an Aontas ar 11 Eanáir, 1861 agus d'éirigh í an Phoblacht Alabama agus ar 18 Feabhra, 1861 d'éirigh í stát Cónaidhmeach. Níor troideadh a lán cath sa stát, sholáthair sí 120,000 saighdiúirí go an Cogadh Cathartha Meiriceánach. Tar éis an cogadh, cuireadh ar bun rialtais sealadach i 1865 agus áth-ligeadh Alabama isteach an Aontas i Bealtaine 1868.
Dlí agus rialtas [athraigh]
Is é Bob Riley (P) an gobharnóir láithreach agus Is iad Jeff B. Sessions III (P) agus Richard C. Shelby (P) na seanadóirí SAM. Bhí an bunreacht Alabama uchtaithe i 1901
Bhí an stát aitaithe le trúpaí cónascacha,i rith Ré na hAtógála tar éis an Cogadh Cathartha. I 1877 chríochnaigh an Ré na hAtógála leis an aitheantas Rutherford B. Hayes mar an t-uachtarán tofa. Gabh daoine bána údarás agus rith siad dlíthe, daoine gorma a leithscar agus baineann ceart vótála. D'eirigh an stat cuid de Solid South, córas páirtí amhain ina bhfuil d'eirigh an Páirtí Daonlathach an aonpáirtí i gach stát theas. Le beagnach 100 bliaina bhí toghcháin stát agus áitiúla réitithe ag an réamhthoghchán Páirtí Daonlathach, de gnáth níor rith aon duine dúshláin as an Páirtí Poblachtach.
Ó 1876 ag dtí 1956, thug Alabama riamh tacaíocht go dtí an Páirtí Daonlathach, le lamhálacha a ard le 73 pointí céatadán. I 1960 thug Alabama bunús a vótaí go dtí iarrthóir Harry Byrd a raibh i bhfabhar deighilte. I 1960 thosaigh an Páirtí Poblachtach náisiúnta a straitéis theas, a thacaíocht plean a beith i bhfabhar deighilte agus a cuir i gcoinne cearta sibhialta Afracaigh Meiriceánaigh a bhuaigh vótaí sa thuasceart. B'e Barry Goldwater an céad iarrthóir as an Páirtí Poblachtach go tacaíocht as Alabama a fháil. I 1967, thacaigh Alabama George Wallace, iarrthóir Páirtí Meiriceánach Neamhspleáchas agus duine dúchasach.
B'é Jimmy Carter an iarrthóir Daonlathach deireanach a buaigh vótaí Alabama i toghchán uachtaráin i 1976. Inniu, d'éirigh an Páirtí Poblachtach ag éirí níos cumhacht i pholaitíocht Alabama coimeádach. Áfach, i pholaitíocht áitiúil, smachtaigh na Daonlathaithe a lán oifigí, lena n-áirítear tromlacha sa dá Reachtais agus tá níos daonlathaí cláraithe na poblachtánaigh clárithe sa stát. I 2004 bhuaigh George W. Bush naoi vótaí Alabama le 62.5% de an vótaí.
Geilleagar [athraigh]
I 2003 bhí an olltáirgeacht stáit $132 billiún, dar le an Biúró Anailís Eacnamaíoch. Bhí ioncam an duine $26,505 i 2003. Folaíonn earraí talmhaíochta: éanlaith agus úbheacha, beithíoch, stoc altran, piseanna thalún, cadás, glasraí, bainne agus pónairí shoighe. Folaíonn earraí tionsclaíoch: páipéar, earraí lomán is adhmad, mianadóireacht, earraí rubair is plaisteach, trealamh iompair agus feisteas
Is port gnóthach sa Mhurascaill Mheicsiceo é Mobile.
Naisc sheachtracha [athraigh]
- Alabama.gov - Suíomh idirlín oifigiúil.
- TourAlabama.org - An Roinn Turasóireachta agus Taistil
| Stáit Aontaithe Mheiriceá |  |
||
|---|---|---|---|
|
|||
