Tír Chonaill

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

Ríocht Ghaelach na meánaoise ba ea Tír Chonaill, air go garbh áit a bhfuil Contae Dhún na nGall i gcúige Uladh an lae inniu. Ag a hachar is mó, bhí inti cuid de chontaetha in aice léi. Áit dúchais Chineál Chonaill de chuid Uí Néill an Tuaiscirt a bhí inti.

Ó thús a bunaithe ag Conall Gulban sa 5ú haois, fo-aonaid Ailigh ba ea an tuath, i dteannta le Cineál Eoghain, gaoil Chineál Chonaill trí Niall Naoighiallach, mar a mhaíodh. Thángadar i réim agus cumhacht na nUladh ag dul i léig, a laghdaigh a riocht in oirthuaisceart na cúige.

Sa 12ú haois, scaradh ríocht Ailigh i ndá leath. D'éirigh an tuath Chineál Chonaill ina Tír Chonaill, faoi cheannas Uí Domhnaill. Tharla troid ann i rith Cogadh na Naoi mBliana ag deireadh na 16ú haoise. Sa bhliain 1607, tugadh le chéile é i Ríocht na hÉireann faoi riail na Sasanach, tar éis Teitheadh na nIarlaí, Ruairí Ó Domhnaill, 1d Iarla Thír Conaill ina measc.

Tíreolaíocht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhíodh Tír Chonaill suite go formhór i gContae Dhún na nGall mar atá inniu ann, cé go raibh an ríocht níos mó tráth, agus inti cuid de chontaetha Doire, Tír Eoghain, Fear Manach, Liatroma agus Sligigh. Dar le Seathrún Céitinn, bhíodh inti na barúntachtaí Cairbre i Sligeach, Ros Clochair (Dartraí) i Liatroim agus an Machaire Buí, go formhór Tuath Ratha agus Lorg, i bhFear Manach.

Deoise Ráth Bhoth[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ardeaglais Naomh Adhamhnán, lárionad reiligiúnach Thír Chonaill.

Ba í Críostaíocht Chaitliceach an reiligiún is suntasaí i ríocht Tír Chonaill.

Bhí bunaitheoir na clainne, Conall Gulban, an chéad rí tiontaithe ag Naomh Pádraig, mar a mhaítear. Meastar gurb ar cheann de thriúr naomhphatrúin na hÉireann é Naomh Colm Cille, a rugadh ag Conbháil.

Is ionann go garbh iad, ó thaobh críocha de, Tír Chonaill agus Deoise Ráth Bhotha, cruthaithe ag Sionad Ráth Bhreasail sa bhliain 1111.

Níos dearanaí, chuir Cineál Chonaill an cros mar tsiombal ar a gcuid armas agus ghlac an mana in hoc signo vinces.

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Foinsí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]


Teimpléad:Connachta