Pisa

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Infotaula de geografia políticaPisa
Pisa (it) Edit the value on Wikidata
Flag of the Republic of Pisa.svg Pisa-Stemma 2.svg
Pisa - veduta dall'aereo 4.JPG
Edit the value on Wikidata

Suíomh
Map of comune of Pisa (province of Pisa, region Tuscany, Italy).svg Edit the value on Wikidata
 43°43′N 10°24′E / 43.72°N 10.4°E / 43.72; 10.4
Stát ceannasachAn Iodáil
Region of ItalyAn Tuscáin
Cúige san IodáilProvince of Pisa (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Príomhchathair de
Province of Pisa (en) Aistrigh
Republic of Pisa (en) Aistrigh (10 haois–1406) Edit the value on Wikidata
Daonra
Iomlán 90,118 (2018) Edit the value on Wikidata
Teanga, nó leagan teanga An Iodáilis Edit the value on Wikidata
Tíreolaíocht
Achar dromchla 185.18 km² Edit the value on Wikidata
Suite i nó in aice le limistéar uisce Arno (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Airde 4 m Edit the value on Wikidata
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Éarlamh Rainerius (en) Aistrigh agus Bona of Pisa (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Eagraíocht pholaitiúil
• Ceannaire an rialtais Marco Filippeschi (Aibreán 29, 2008) Edit the value on Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Cód poist 56100 agus 56121–56128 Edit the value on Wikidata
Lonnaithe i gcrios ama
Glaochód 050 Edit the value on Wikidata
Eile

Láithreán gréasáin comune.pisa.it Edit the value on Wikidata

Cathair san Iodáil is ea Pisa. Tá sí suite ar bhruach abhainn Arno, agus is í príomhchathair Chúige Pisa í, i réigiún na Tuscáine. Tá cáil dhomhanda ar an túr claonta atá inti. Tá daonra de 90,000 duine inti.

Ní fios cathain ar bunaíodh an chathair, ach tá fianaise ann go raibh na Pealascaigh, na Gréagaigh, na hEatruscaigh agus na Liogúirigh sa cheantar. Léiríonn fianaise na seandálaíochta go raibh trádáil á dhéanamh leis an Ghréig sa 5ú haois RC. Rinne na Rómhánaigh cóilíneacht de Phisa sa bliain 180 RC. Bhí easpag lonnaithe inti ó 313 AD ar aghaidh.

Cathair chumhachtach mhuirí ba ea Pisa le linn na meánaoiseanna agus chuir sí longa ar fáil don phápa Gréagóir I chun cogadh a chur ar Biosantiam, agus bhí sí páirteach i gcogaí éagsúla eile mar stát neamhspleách nó mar chuid d'impireachtaí éagsúla. Mhair glór-réim na cathrach go dtí an 13ú haois nuair a chloígh cabhlach Genoa í ar an 6 Lúnasa 1284. Mar gheall ar an cuan a bheith ag dul i léigle sioltadh tháinig meath ar thrádáil agus ar chumhacht mhíleata Phisa ach tháinig sí chun cinn mar ionad léinn le bunú na hollscoile sa bhliain 1343.

Ba i bPisa a rugadh Galileo Galilei duine d'eolaithe móra an domhain. Rinneadh tionsclaíocht éadrom a fhorbairt sa bhfichiú haois ach scriosadh cuid mhaith den chathar sa Dara Cogadh Domhanda.

Tá an-cháil ar ailtireacht Phisa, go háirithe ar an túr claonta sa Piazza de Miracoli (Túr Claonta Pisa).