Heydar Aliyev

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Heydar Aliyev
Heydar Aliyev (crop).jpg
ball den Sóivéid Uachtarach den Phoblacht Shóisialach Chónaidhmitheach Shóivéadach na Rúise


11. Q109852918 Aistrigh

Iúil 14, 1969 - Nollaig 3, 1982
Vali Akhundov (en) Aistrigh - Kamran Baghirov
First Deputy Premier of the Soviet Union (en) Aistrigh

Samhain 24, 1982 - Deireadh Fómhair 23, 1987
Ivan Arkhipov (en) Aistrigh - Andrei Gromyko (en) Aistrigh
Speaker of the National Assembly of Azerbaijan (en) Aistrigh

Meitheamh 15, 1993 - Samhain 5, 1993
Isa Gambar - Rasul Guliyev
3. President of Azerbaijan (en) Aistrigh

Deireadh Fómhair 3, 1993 - Nollaig 12, 2003
Abülfaz Elçibay - Ilham Aliyev
Saol
Eolas breithe Nakhchivan (en) Aistrigh, 10 Bealtaine 1923
Náisiúntacht An tAontas Sóivéadach
An Asarbaiseáin
Grúpa eitneach Asarbaiseánaigh
Teanga dhúchais An Asarbaiseáinis
Bás Cleveland, 12 Nollaig 2003
Áit adhlactha Alley of Honor (en) Aistrigh
Cúis bháis  (Cliseadh duán)
Muintir
Athair Alirza Aliyev
Céile/Céilí Zarifa Aliyeva (en) Aistrigh  (1948 -  Aibreán 15, 1985)
Páistí
Oideachas
Alma mater Baku State University (en) Aistrigh 1957)
Azerbaijan State Oil and Industrial University (en) Aistrigh
(1939 -
Teangacha An Asarbaiseáinis
An Rúisis
Gairm
Gairm polaiteoir
Duais
Ballraíocht Politburo of the Central Committee of the Communist Party of the Soviet Union (en) Aistrigh
Seirbhís mhíleata
Céim coirnéal
maorghinearál
Throid sé/sí ag Eastern Front (en) Aistrigh
Creideamh
Reiligiúin Siach
Páirtithe polaitíochta Páirtí Cumannach an Aontais Shóivéidigh
New Azerbaijan Party (en) Aistrigh
heydar-aliyev-foundation.org
Signature of Heydar Aliyev.svg

Polaiteoir Asarbaiseánach agus deachtóir a bhí in Heydar AliyevHeydər Əlirza oğlu Əliyev(10 Bealtaine 1923-12 Nollaig 2003).

Luathshaol[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is deacair cur síos ceart a thabhairt ar imeachtaí a shaoil, ach dealraíonn sé gurb i Naxçıvan a tháinig sé chun saoil. Bhain sé amach céim san oideachas i scoil traenála na múinteoirí i Naxçıvan, agus chaith sé seal ag staidéar ailtireachta. Ba nós leis a áitiú go ndeachaigh sé ag foghlaim staraíochta in Ollscoil Stáit Bakı, ach is é an tuairim atá ag lucht an tsaineolais go ndeachaigh sé go Leningrad le freastal ar scoil slándála an stáit ansin.

KGB[cuir in eagar | athraigh foinse]

Sa bhliain 1944, chuaigh Əliyev ag obair do Choimeasáracht Phobail Slándála an Stáit (NKGB) san Asarbaiseáin, is é sin, an eagraíocht chéanna ar ar baisteadh KGB - Coiste Slándála an Stáit - sa bhliain 1954. Rinne Əliyev an-dul chun cinn sa KGB, agus sa bhliain 1967, bhí sé ina Mhaor-Ghinearál agus ina cheannasaí ar an KGB san Asarbaiseáin.

"Heydər Əliyev" ordeni.png

Sa bhliain 1969, cheap Leonid Brezhnev é ina Ard-Rúnaí ar an bPáirtí Cumannach san Asarbaiseáin, ó bhí sé de chlú air go raibh sé ar dóigh ag cur troda ar an mbreabaireacht is ar an gcaimiléireacht. B'éigean dó féin, áfach, go leor caimiléireachta a dhéanamh le gnaoi Brezhnev a tharraingt air féin. Nuair a tháinig Mikhail Gorbachev i mbun na gcúrsaí san Aontas Sóivéadach, thug sé bata is bóthar d'Əliyev mar bhreabaire is mar chaimiléir.

Rövşən Hüseynov agus Heydər Əliyev

Teacht i gcumhacht[cuir in eagar | athraigh foinse]

D'fhan Əliyev i Moscó go dtí an bhliain 1990, nuair a d'fhill sé ar Naxçıvan. Ansin dó, chuir sé é féin chun tosaigh mar náisiúnaí measartha, agus de réir a chéile, shealbhaigh sé an chumhacht sa chúige, beag beann ar Ayaz Mütəllibov a bhí ina Uachtarán ar an Asarbaiseáin san am.

aerfort inniu

San am seo, bhí an cogadh idir an Airméin agus an Asarbaiseáin ag cur chun géaradais, agus i mBealtaine 1992, b'éigean do Mütəllibov éirí as agus an Uachtaránacht a fhágáil ag Əbülfəz Elçibəy a bhí i gceannas ar eagraíocht pholaitiúil an fhreasúra, Fronta Pobail na hAsarbaiseáine.

Ní raibh an tUachtarán nua ábalta Naxçıvan a athshealbhú ó Əliyev. Sa deireadh thiar, i Meitheamh 1993, d'éirigh na fórsaí armtha amach in aghaidh Elçibəy, agus b'éigean dósan an Uachtaránacht a fhágáil ag Əliyev.

másailéam inniu

Deachtóireacht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Chaith Əliyev an chuid eile dá shaol ag rialú na hAsarbaiseáine ar nós an deachtóra. Bhí sé in ann infheisteoirí a mhealladh ón gcoigríoch le hairgead a shuncáil in eacnamaíocht na tíre, go háirithe i dtionsclaíocht na hartola. San am céanna, áfach, d'fhás an bhreabaireacht as éadan, go dtí gur rangaíodh an Asarbaiseáin ar an tír ba mheasa éilliú ar fud an domhain.

Heydər Əliyev büst.jpg

Bás[cuir in eagar | athraigh foinse]

Thosaigh a shláinte ag teip ar Əliyev sa bhliain 1999, nuair b'éigean dó aghaidh a thabhairt ar na Stáit Aontaithe le dul faoi scian an mháinlia. Rinneadh máinliacht seach-chonaire air i gCleveland. Níor mhair sé ach cúpla bliain ina dhiaidh sin, ach bhí de sheal aige a mhac féin, İlham Əliyev, a cheapadh mar Uachtarán nua sula bhfuair sé bás.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]