Gabhrán mac Domhanghairt

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

Rí an Dáil Riada in lár na 6ú haoise ab ea Gabhrán mac Domhanghairt (Sean-Ghaeilge Gabrán mac Domangairt[1]) nó Gabhrán Fealltóir. Sinsear eapainmneach an Chineáil Ghabhráin (Cenél nGabráin) ab ea é. Domangart Réti ab ea a athair.

Ní fhaightear ach iontráil maidir le bás Gabhráin i n-annála Éireann agus na Breataine Bige.[2] B'fhéidir é go bhfuair sé bás i mbun imirce nó teite roimh Bridei mac Maelchon na gCruithneach, ach is dócha nach mór seo ach comhtharlúint.

Cineál Gabhráin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is í príomhthábhacht Ghabráin ná gurb é sinsear mar a mheastar an Chineáil Ghabhráin (Cenél nGabráin),[3] dream a bhíodh i gceannas an Dáil Riada go dtí blianta deiridh na 7ú haoise, agus and continued to provide kings thereafter. Rianaigh rithe na hAlban a dteaghlach trí Ghabhrán chuig a sheanathair Fearghas Mór, a mheastar chomh déanach agus na 16ú agus 17ú haoiseanna gur phríomhbhunaitheoir an rítheaghlaigh é, i bhfad i ndiaidh bhunús Gaelach na ríochta.

Foinsí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Annales Cambriae, B Text
  2. Faightear bás Gabhráin in iontráil (.i. bliain) 528 tar éis breith Chríost sna hannála Breatnaise, ach de réir athchruthú Phillimore den A-téacs, fuair sé bás sa bhliain AD 559.
  3. Féach Sharpe's alt le Sharpe maidir le Ioan mac Domhnaill mhic Ghabráin, níos 258 faoi Beatha le hÁdhamhnán Life. Níl ach tuairim í go bhfuil an Cineál Gabhráin ainmnithe as Gabrán mac Domhangairt.


Roimh
Comhghall mac Domhanghairt
Rí Dáil Riada
c.540–560
Tar Éis
Conall mac Comhghaill