Federico García Lorca

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Federico García Lorca
Federico García Lorca. Huerta de San Vicente, Granada.jpg
Saol
Ainm iomlán Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca
Eolas breithe Fuente Vaqueros, Meitheamh 5, 1898
Náisiúntacht An Spáinn
Áit chónaithe Granada
Residencia de Estudiantes (en) Aistrigh
Teanga dhúchais An Spáinnis
Bás Granada agus Víznar (en) Aistrigh, Lúnasa 19, 1936
Áit adhlactha unknown value
Na cúinsí a bhaineann lena b(h)ás extra-judicial killing (en) Aistrigh (bású ag scuad lámhaigh)
Muintir
Siblíní
Teaghlach
Oideachas
Alma mater Facultad de Filosofía y Letras (Universidad de Granada) (en) Aistrigh
(1915 - : eolaíocht liteartha
Teangacha An Spáinnis
Múinteoirí Martín Domínguez Berrueta
Gairm
Gairm stiúrthóir drámaíochta, liriceoir, údar, drámadóir, file, ceoltóir agus maisitheoir
Saothar iomráiteach Blood Wedding (en) Aistrigh
Yerma (en) Aistrigh
Libro de poemas (en) Aistrigh
Poet in New York (en) Aistrigh
Poema del cante jondo (en) Aistrigh
When Five Years Pass (en) Aistrigh
The Public (en) Aistrigh
Diván del Tamarit (en) Aistrigh
Doña Rosita the Spinster (en) Aistrigh
The House of Bernarda Alba (en) Aistrigh
Romancero Gitano (en) Aistrigh
Seis poemas galegos (en) Aistrigh
Noche (en) Aistrigh
Gluaiseacht Generation of '27 (en) Aistrigh
Gluaiseacht ealaíne cóiriú drámaí
amharclannaíocht
filíocht
Uirlis cheoil pianó
IMDb nm0305030
Federico García Lorca signature.svg

File agus drámadóir de chuid na Spáinne ba ea Federico Garcia Lorca (5 Meitheamh, 189819 Lúnasa, 1936). Rugadh é i Fuente Vaqueros, ar bhruach an Genil, cúpla míle ó Granada. Feirmeoir ba ea a athair, agus bhíodh a mháthair ina múinteoir scoile sular phós sí.

Tús a shaoil[cuir in eagar | athraigh foinse]

Rinne Lorca staidéar ar an dlí in Ollscoil Ghranada, ach d'imigh sé leis go Maidrid ina dhiaidh sin. Ceoltóir den scoth a bhí ann chomh maith. Agus bhí sé an-chairdiúil le healaíontóirí cáiliúla i Maidrid, Juan Ramón Jimenez, Pablo Neruda, Salvador Dalí agus Luis Buñuel ina measc. Meastar go raibh sé i ngrá le Dalí.

Dealbh i Maidrid - Federico Garcia Lorca

Foilsíodh céad leabhar Lorca i 1918, leabhar taisteal dár teideal Impresiones Y Paisajes.

I 1921, foilsíodh Libro de Poemas, dánta i bhfoirm fabhalscéalta.

Ghnóthaigh Lorca a chéim sa dlí i 1923 agus chuir sin deireadh lena thréimhse ollscoile.

Fuair sé an-spreagadh as féile ceol traidisiúnta Fiesta de Cante Jondo i 1922. Bhunaigh sé go leor dá shaothar ar cheol na ngiofóg as sin i leith. Ba é an file ba cháiliúla in Andalucia é mar gheall ar shaothair ar nós Poema del Cante Jondo (1931), agus Primer Romancero Gitano (1927). Bhí an-cháil ar a dhráma Marina Pineda, dráma rómánsúil stairiúil.

An File i Nua Eabhrac[cuir in eagar | athraigh foinse]

Thug Lorca cuairt ar Nua Eabhrac i 1929 agus chónaigh sé ar champas Ollscoil Columbia. Ní raibh Béarla ar bith aige agus bhí lionndubh air go minic sa chathair aduain. Ach bhí an-mheas aige ar dhrámaíocht nua na Meiriceánach. Thug sé cuairt ghéar ar Chúba agus tháinig abhaile chun na Spáinne i 1931. Cháin sé cathair a shíl sé a bheith scanrúil agus truaillithe go fisiciúil agus go spioradálta i gcnuasach dánta nár foilsíodh go dtí 1940, Poeta en Nueva York, tar éis a bháis.

La Barraca[cuir in eagar | athraigh foinse]

Chuir sé cumann drámaíochta taistil, La Barraca, ar bun nuair a bhí sé ar ais sa bhaile. Léiríodh a chuid drámaí ar fud chúigí na Spáinne.

I measc na ndrámaí ba cháiliúla dá chuid, tá Boda de Sangre (Bainis Fola), a léiríodh den chéad uair i 1933, dráma atá cosúil le tragóid Ghréagach.

Léiríodh Yerma i 1934, dráma faoi phósadh gan chlann. D

Díreach sular maraíodh Lorca, cuireadh La Casa de Bernarda Alba ar an ardán den chéad uair, dráma faoi mháthair thiarnúil agus a clann iníonacha ina gcuireann an bhean is óige lámh ina bás féin mar gheall ar a leannán a bheith geallta leis an iníon is sine.

Cogadh agus bás[cuir in eagar | athraigh foinse]

Mar gheall ar a shaol pearsanta mar dhrámadóir homaighnéasach, agus a dhearcadh polaitiúil, bhí an eite dheis an-naimhdeach dó.

Chuaigh sé ar a choimeád nuair a thosaigh Cogadh Cathartha na Spáinne. Ach tháinig saighdiúirí an Falange air i mí Lúnasa 1936. Daoradh chun báis é gan triail.

Cuireadh é in uaigh a thochail sé féin. Níor tháinig na saineolaithe fóiréinseacha riamh ar thaisí daonna.

Oidhreacht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhí grá, éad, paisean agus bás tobann ina dtéarmaí lárnacha i ndrámaí Lorca, agus b'amhlaidh a bhí a shaol féin.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]