Conradh na Náisiún

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Bosca Sonraí EagraíochtaConradh na Náisiún
(en) League of Nations
(fr) Société des Nations Cuir in eagar ar Wikidata
Emblem of the League of Nations (1939).svg Flag of the League of Nations (1939).svg
LN member states animation.gif
Cuir in eagar ar Wikidata
Sonraí bunúsacha
Ainm gearr LN, SDN agus SdN Cuir in eagar ar Wikidata
Cineál eagraíocht idir-rialtasach Cuir in eagar ar Wikidata
Teanga oifigiúil An Béarla agus an Fhraincis Cuir in eagar ar Wikidata
Foirm dlí
Dáta a bunaíodh 10 Eanáir 1920
Dáta díscaoilte, díothaithe nó scartáilte 18 Aibreán 1946, 20 Aibreán 1946
Rud nó duine a tháinig ina áit Náisiúin Aontaithe Cuir in eagar ar Wikidata
Eagraíocht agus rialtas
Uachtaránacht Eric Drummond, 16th Earl of Perth (en) Aistrigh (1920–1933)
Joseph Louis Anne Avenol (en) Aistrigh (1933–1940)
Seán Lester (1940–1946) Cuir in eagar ar Wikidata
Ardrúnaí Eric Drummond, 16th Earl of Perth (en) Aistrigh (–1933)
Joseph Louis Anne Avenol (en) Aistrigh (1933–1940)
Seán Lester (1940–) Cuir in eagar ar Wikidata
Le cuid

Eagraíocht idirnáisiúnta sna 1920idí agus 1930idí a bhí i gConradh na Náisiún[1]. Bunaíodh an Conradh tar éis comhdháil síochána i Versailles, Páras sa bhliain 1919.

Bunú[cuir in eagar | athraigh foinse]

Cé gur chuidigh an Rúis leis na comhghuaillithe an Chéad Chogadh Domhanda a bhaint[2], níor tugadh cuireadh dá gceannairí bheith páirteach i gComhdháil Síochána Pháras a shocraigh ceisteanna na hEorpa le Conradh Versailles.

Mar sin, níor ligeadh do APSS bheith páirteach i gConradh na Náisiún (roimh 1934).

Ní raibh na Stáit Aontaithe ina bhall riamh.

Scigphictiúr - Ní raibh na Stáit Aontaithe ina bhall

Neamhéifeachtach [cuir in eagar | athraigh foinse]

Níl raibh an Conradh éifeachtach ach ar éigean.

Bhí dí-armáil, cosc ar chogadh agus réiteach fadhbanna trí idirbheartaíocht mar aidhmeanna ag an gConradh.

Ach ní raibh airm ag an gConradh, agus bhí sé ag brath ar na cumhachtaí móra lena rúin a chur i bhfeidhm (mar shampla, smachtbhannaí eacnamaíochta). Bhí drogall ar bhaill an chonartha iad a úsáid áfach.

League of Nations Treaty Series vol 94.pdf

An faisisteachas agus cogadh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tar éis ráthanna agus teipeanna sna 1920í, bhí sé soiléir nach raibh an Conradh in ann forrántacht chumhachtaí na hÁise a stopadh sna 1930í.

Nuair a bhris an An Dara Cogadh Domhanda amach sa bhliain 1939 ba léir go raibh teipthe ar phríomhaidhm an Chonartha: an cogadh a sheachaint.

Tar éis an chogaidh, bunaíodh Eagraíocht na Náisiún Aontaithe, atá fós ag déanamh oibre ar son na síochána sa lá atá inniu ann.

Éire[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhí sé de chuspóir ag idirbheartaithe na hÉireann i Londain sa bhliain 1921 ballraíocht i gConradh na Náisiún a bhaint amach, ar comhchéim leis an Ríocht Aontaithe.

Ar an 10 Meán Fómhair 1923, ghlac Saorstát Éireann le ballraíocht i gConradh[3] na Náisiún (ACHT CUMANN NÁISIÚN (URRAÍOCHT), 1923).[4] Chuaigh toscaireacht Éireannach, treoraithe ag Liam T  Mac Cosgair, chun Chonradh na Náisiún  sa  Ghinéiv don lá mór.

Dhearbhaigh sé seo aitheantas idirnáisiúnta ar stádas an tSaorstáit. I measc na ngníomhartha ní ba luaithe a rinne sé mar bhall de, chláraigh sé na hAirtiogail Chó-aontuithe do Chonnradh idir an Bhreatain Mhóir agus Éire (6 Nollaig 1921) leis an gConradh, d'ainneoin na hagóide ó rialtas na Ríochta Aontaithe.[5]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "A Translator's View of Irish Terminology le hAntain Mac Lochlainn". www.aistear.ie. Dáta rochtana: 2020-09-10.
  2. An Cogadh Fuar, St Mary's, Béal Feirste
  3. An Conradh: téacs https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTS/LON/Volume%2026/v26.pdf#page=9
  4. Office of the Houses of the Oireachtas House Services Directorate Bills Office. "ACHT CUMANN NÁISIÚN (URRAÍOCHT), 1923" (ga). achtanna.ie. Dáta rochtana: 2020-09-10.
  5. difp.ie. "The Anglo-Irish Treaty". Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2017-10-26. Dáta rochtana: 2020.

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]