Charles Lyell

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Charles Lyell
PSM V01 D242 and V20 D610 Charles Lyell.jpg
President of the Geological Society of London (en) Aistrigh

1835 - 1837
George Bellas Greenough (en) Aistrigh - William Whewell (en) Aistrigh
President of the Geological Society of London (en) Aistrigh

1849 - 1851
Henry De la Beche (en) Aistrigh - William Hopkins (en) Aistrigh
Saol
Eolas breithe Aonghas, Samhain 14, 1797
Náisiúntacht Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann
Bás Cathair Westminster, Feabhra 22, 1875
Áit adhlactha Abtheach Westminster
Muintir
Athair Charles Lyell
Máthair Frances Smith
Céile/Céilí Mary Horner Lyell (en) Aistrigh  (Iúil 12, 1832 -
Siblíní
Oideachas
Alma mater Exeter College (en) Aistrigh
Teangacha An Béarla
Gairm
Gairm geolaí, dlíodóir, múinteoir ollscoile, scríbhneoir agus pailé-ointeolaí
Fostóirí Coláiste an Rí, Londain
Saothar iomráiteach Principles of Geology (en) Aistrigh
Duais
Daoine le tionchar air/uirthi James Hutton
Ballraíocht Cumann Ríoga
German Academy of Sciences Leopoldina (en) Aistrigh
Royal Swedish Academy of Sciences (en) Aistrigh
Saint Petersburg Academy of Sciences (en) Aistrigh
Hungarian Academy of Sciences (en) Aistrigh
Acadamh Ealaíona agus Eolaíochtaí Mheiriceá
Russian Academy of Sciences (en) Aistrigh
Royal Prussian Academy of Sciences (en) Aistrigh
Bavarian Academy of Sciences and Humanities (en) Aistrigh
Accademia delle Scienze di Torino
Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (en) Aistrigh

Geolaí Albanach a bhí ina cheannródaí don gheolaíocht nua-aoiseach ab ea Charles Lyell (1797-1875). Go dtí tús an 19ú céad, chreid beagnach gach éinne nach raibh an Domhan ach na mílte bliain d'aois agus go raibh cruth an Domhain, na sléibhte, na farraigí, na haibhneacha, na hoileáin is na h-ilchríocha gan athrú ó thús ama, ach amháin ag catastróf mar thuile Naoi. Ach d'fhoilsigh Lyell leabhar iomráiteach, Principles of Geology (Prionsabail na Geolaíochta, 1830) inar chuir sé síos ar a choincheap go raibh an Domhan á athrú an t-am ar fad. Thaispeáin sé conas a thug na fosuithe éagsúla carraigeacha is na hiontaisí de neacha beo a bhí stalctha sna carraigeacha fianaise ar an gcoincheap sin. D'ainmnigh sé cuid de na réanna geolaíocha. Ní hamháin gur leag Lyell bunsraith na geolaíochta nua-aoisí, ach ba mhór an spreagadh a mhodh oibre do Darwin ina chuid oibre siúd ar an éabhlóid bhitheolaíoch. Ina leabhar The Geological Evidence of the Antiquity of Man (An Fhianaise Gheolaíoch ar Ársaíocht an Duine, 1863) thug sé tacaíocht d'obair agus conclúidí Darwin.