Amharclann an Damer

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Ba é Gael Linn a thionscnaigh Amharclann an Damer

Amharclann Ghaeilge ab ea An Damer a bhí suite sa Halla Damer, ar Fhaiche Stiabhna i mBaile Átha Cliath. Ba é Gael Linn a thionscnaigh Amharclann an Damer agus a stiúir é ó 1955 go dtí 1976.[1]

Le linn an ama sin, bhí An Damer ina chuid lárnach de shaol sóisialta phobal na Gaeilge san ardchathair. Chothaigh sé lucht leanúna dílis don amharclannaíocht Ghaeilge trí mheán An Chlub Drámaíochta. Toisc ionad leanúnach a bheith ar fáil, spreag An Damer borradh sa drámaíocht amaitéarach. Thar aon rud eile, de bharr an dá eilimint sin a bheith ann, spreagadh scríbhneoirí chun drámaí nua a scríobh.

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

I leabhar nua An Damer: Stair Amharclainne (Gael Linn, 2008) insíonn Máiréad Ní Chinnéide stair an Damer mar thionscadal, na daoine a bhí taobh thiar de agus an tsíor-streachailt airgeadais a bhain lena reáchtáil. An bua ba mhó a bhain leis an Damer ná gur fheidhmigh sé mar lárionad don drámaíocht amaitéarach agus gur chothaigh sé na caighdeáin b’airde maidir le gach gné den ealaín.

George Feydeau-La Dame.jpg

An aisling a bhí ag Gael Linn ná go mbeadh An Damer ina hamharclann phroifisiúnta. Ina leabhar siúd déanann Ni Chinnéide cur síos ar na hiarrachtaí a rinneadh agus ar an toradh a bhí orthu. Bliain is fiche a mhair An Damer faoi choimirce Gael Linn (1955-1976) agus nuair a tháinig ann do chomplacht proifisiúnta, níor mhair sé ach ar feadh trí bliana (1978-1981).

Meastar gur tháinig ann ró-mhall don chomplacht gairmiúil agus gurbh é tús na seascaidí an t-am ab fhearr chun tógáil ar an dúshraith a bhí leagtha ag an Damer.

Dúnadh an Damer sa bhliain 1981.

Daoine[cuir in eagar | athraigh foinse]

Unitarian Church, St Stephens Green, Dublin (2683674018).jpg

Ar na drámadóirí a scríobh don Damer bhí, Eoghan Ó Tuairisc, Seán Ó Tuama, Breandán Ó Beacháin agus Máiréad Ní Ghráda. Sa saothar seo, déantar cur síos ar na drámaí ar fad a léiríodh ar stáitse an Damer agus, i gcásanna áirithe, tugtar míreanna as léirmheasanna comhaimseartha.

Bhí sé d’ádh ag an Damer go raibh stiúrthóirí gairmiúla mar Phroinsias Mac Diarmada agus Tomás Mac Anna ag obair ann. Chothaigh An Damer léiritheoirí óga den scoth, cuid acu a bheadh ag plé go gairmiúil le hobair léirithe nó aisteoireachta m.sh., Niall Tóibín, Noel Ó Briain, Seán Ó Briain, Dónall Farmer, Áine Ní Mhaoldhomhnaigh Uí Dhrisceoil agus Seán Ó Coistealbha.

Flickr - …trialsanderrors - Saint Stephen's Green Park, Dublin, Ireland, ca. 1899.jpg

Thug An Damer deis don iliomad daoine a gcuid tallann aisteoireachta a thabhairt chun foirfeachta. Ar na daoine a thosaigh san Damer agus a chuaigh le gairm na haisteoireachta bhí Áine Ní Mhuirí, Máire Ní Ghráinne, Breandán Ó Dúill agus Fionnula Flanagan. Ach is cóir a aithint go raibh daoine amaitéaracha a shroich ardchaighdeán aisteoireachta, ach go háirithe Séamas Ó Tuama agus Séamas Páircéir a fuair moladh arís is arís eile as na léirithe ina raibh siad.

Léigh freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • An Damer: Stair Amharclainne le Máiréad Ní Chinnéide (Gael Linn, 2008)

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. RTÉ, clár "Féach". "Cuairt ar Amharclann an Damer". Dáta rochtana: 2018.