Lady Gregory

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Augusta, Lady Gregory.

Drámadóir agus béaloideasóir Angla-Éireannach ba ea Isabella Augusta, Lady Gregory (15 Márta, 1852 - 22 Bealtaine, 1932), née Isabella Augusta Persse. In éineacht le W. B. Yeats agus daoine eile, bhí sí ar duine acu siúd a bhunaigh Amharclann Liteartha na hÉireann sa bhliain 1899, agus Amharclann na Mainistreach sa bhliain 1904. Scríobh Lady Gregory a lán drámaí do na hamharclanna nua, agus í ag tarraingt ar thobar mhiotaseolaíocht na hÉireann le haghaidh inspioráide.


Saol[athraigh | edit source]

Saolaíodh Isabella Augusta Persse do thiarna talún Angla-Éireannach i gContae na Gaillimhe. Fuair sí a cuid oideachais sa bhaile, agus bhí sí go mór faoi thionchar an chailín aimsire Máire Ní Shíoradáin a raibh an Ghaeilge ó dhúchas aici. Ní raibh leabharlann ná lón léitheoireachta sa teach, ós rud é go raibh dearcadh dian reiligiúnda ag máthair Augusta nach gceadódh don iníon a cuid ama a "chaitheamh amú" ag léamh úrscéalta. Mar sin, b'é béaloideas na nGael an t-aon chaitheamh aimsire amháin a bhí ann agus an t-aon spreagadh amháin a tugadh d'fhantaisíocht an pháiste.

Nuair a bhí sí ocht mbliana fichead d'aois, phós sí Sior William Henry Gregory, baintreach fir a bhí cúig bliana déag is fiche ní ba sine ná ise. Bhí seisean tar éis na blianta fada a chaitheamh ina Ghobharnóir ar an Siolón (Srí Lanca), agus é ina iar-Fheisire freisin. Bhí oideachas maith air, agus suim aige i gcúrsaí cultúir agus ealaíontóireachta. Ba mhinic a d'fháiltigh sé chuige daoine de scríbhneoirí agus ealaíontóirí móra na linne, go háirithe ina theach i Londain.

Níor saolaíodh ach aon duine clainne amháin don lánúin, Robert Gregory. Fuair sé bás sa Chéad Chogadh Domhanda, agus é ag troid san Aerchór Ríoga, rud a thug inspioráid don dán An Irish Airman Foresees His Death le Yeats.

Saothair[athraigh | edit source]

Drámaí[athraigh | edit source]

  • Twenty Five (1903)
  • Spreading the News (1904)
  • Kincora: A Play in Three Acts (1905)
  • The White Cockade: A Comedy in Three Acts (1905)
  • Hyacinth Halvey (1906)
  • The Doctor in Spite of Himself (1906)
  • The Canavans (1906)
  • The Rising of the Moon (1907)
  • Dervorgilla (1907)
  • The Workhouse Ward (1908)
  • The Rogueries of Scapin (1908)
  • The Miser (1909)
  • Seven Short Plays (1909)
  • The Image: A Play in Three Acts (1910)
  • The Deliverer (1911)
  • Damer’s Gold (1912)
  • Irish Folk History Plays (First Series 1912, Second Series 1912)
  • McDonough’s Wife (1913)
  • The Image and Other Plays (1922)
  • The Dragon: A Play in Three Acts (1920)
  • The Would-Be Gentleman (1923)
  • An Old Woman Remembers (1923)
  • The Story Brought by Brigit: A Passion Play in Three Acts (1924)
  • Sancha’s Master (1927)
  • Dave (1927)

Saothair eile agus Aistriúcháin[athraigh | edit source]

  • Arabi and His Household (1882)
  • Over the River (1887)
  • A Phantom’s Pilgrimage, or Home Ruin (1893)
  • ed., Sir William Gregory, KCMG: An Autobiography (1894)
  • ed., Mr Gregory’s Letter-Box 1813-30 (1898)
  • ed., Ideals in Ireland: A Collection of Essays written by AE and Others (1901)
  • Cuchulain of Muirthemne: The Story of the Men of the Red Branch of Ulster arranged and put into English by Lady Gregory (1902)
  • Ulster (1902)
  • Poets and Dreamers: Studies and Translations from the Irish (1903)
  • Gods and Fighting Men (1904)
  • A Book of Saints and Wonders, put down here by Lady Gregory, according to the Old Writings and the Memory of the People of Ireland (1906)
  • The Kiltartan History Book (1909)
  • A Book of Saints and Wonders (1906)
  • Our Irish Theatre: A Chapter of Autobiography (1913)
  • Kiltartan Poetry Book, Translations from the Irish (1919)
  • Visions and Beliefs in the West of Ireland (1920)
  • Hugh Lane’s Life and Achievement, with some account of the Dublin Galleries (1921)
  • Case for the Return of Sir Hugh Lane’s Pictures to Dublin (1926)
  • Seventy Years (1974).

Naisc sheachtracha[athraigh | edit source]