Scitsifréine

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

Is fáthmheas síciatrach é scitsifréine a thugann tuairisc ar an éalang mheabhrach ina mbíonn smaointe an duine in aimhréidh.

Tagann ainm an ghalair ó dhá fhocal sa tSean-Ghréigis 'scitsi' (σχίζειν, "scoilt") agus 'fréin' (φρήν, φρεν-, " meabhair").

Risperidone nó Risperdal: cógas

Na tréithe a bhaineann le scitsifréine[cuir in eagar | athraigh foinse]

Léiríonn an ghalar na hairí seo go coitianta;[1]

  • siabhránacht chloisteála,
  • siabhráin pharanóideach,
  • urlabhra agus
  • smaointeoireacht gan eagar maille le mífheidhm cheirde nó shóisialta.

I gcás daoine a bhfuil bunfhadhbanna sláinte intinne acu, d'fhéadfaí go músclódh úsáid cannabais an scitsifréine.[2]

Schizophrenia (Illustration).png

An tacaíocht a theastaíonn ó dhuine le déileáil le scitsifréine[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tosca riosca

Eipidéimeolaíocht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Deirtear uaireanta go bhfuil na hÉireannaigh sa dara háit, tar éis daoine dubha ón Chairib, ó thaobh scitsifréine de.[3] Ach níl sé sin fíor ar chor ar bith.[4]

Daoine a raibh scitsifréine orthu[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • John Nash: Scitsifréine pharanóiach a bhí ar Nash, a scríobh Nash tráchtas dochtúireachta sa bhliain 1950 a ghnóthaigh Duais Nobel dó i 1994, ach sa bhliain 1959 bhí sé in ospidéal meabhairghalair.[5]
  • Scitsifréine pharanóiach a bhí ar Sheosamh Mac Grianna a cuireadh isteach in ospidéal Leitir Ceanainn tuairim is 1957. Ach níor fhág sin nach bhféadfadh sé a bheith páirteach in éigsí agus i bhféiltí i nDún na nGall ar ball.[6]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Sláinte Mhaith | RTÉ Presspack". presspack.rte.ie. Dáta rochtana: 2019-05-18.
  2. cogg.ie. "Tobar navgaoise". Dáta rochtana: 2019.
  3. "Ag tabhairt fóirithinte ar Éireannaigh atá i gcruachás" (ga). Beo!. Dáta rochtana: 2019-05-18.
  4. "Epidemiology of schizophrenia" (in en) (2019-03-29). Wikipedia. 
  5. "Eireaball mo chuid aineolais" (ga). Beo!. Dáta rochtana: 2019-05-18.
  6. "MAC GRIANNA, Seosamh (1900–1990)" (ga). ainm.ie. Dáta rochtana: 2019-05-18.