Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban
Anthony van Dyck (1599-1641) - Charles I (1600-1649) - RCIN 404398 - Royal Collection.jpg
Diúc Eabhraic

Eanáir 6, 1605 - Márta 27, 1625
monarc Ríocht Shasana

Márta 27, 1625 - Eanáir 30, 1649
Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire - Séarlas II Shasana
monarc na hAlban

Márta 27, 1625 - Eanáir 30, 1649
Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire - Séarlas II Shasana
monarc na hÉireann

Márta 27, 1625 - Eanáir 30, 1649
Saol
Eolas breithe Dunfermline Palace (en) Aistrigh, 19 Samhain 1600 (in Julian calendar)
Náisiúntacht Ríocht Shasana
Bás Londain, 30 Eanáir 1649 (in Julian calendar)
Áit adhlactha St George's Chapel, Windsor (en) Aistrigh
Cúis bháis pionós an bháis (dícheannadh)
Muintir
Athair Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire
Máthair Anne of Denmark
Céile/Céilí Henrietta Maria na Fraince  (Meitheamh 13, 1625 -
Páistí
Siblíní
Treibh Teaghlach na Stíobhartach
Gairm
Gairm polaiteoir agus bailitheoir ealaíne
Áit oibre Londain
Duaiseanna
Féile
30 Eanáir
Cleamhnú
Reiligiúin Anglacánachas
Eaglais Chaitliceach Rómhánach
Discogs ID 5618180
Charles Ier (roi d'Angleterre), signature.jpg

Bhí Séarlas I (19 Mí na Samhna 1600 - 30 Eanáir 1649) ina ar Shasana, Albain agus Éirinn. Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair, Séamus I Shasana. Bhí sé i gcóróin ó 27 Márta 1625 go dtí gur chuir fórsaí na Parlaiminte chun báis é ar 30 Eanáir 1649. Nuair a tháinig deireadh leis an Interregnum faoi cheannas Oilibhéir Cromail, cuireadh an mhonarcacht ar bun arís agus cuireadh an mac ba shine leis i réim, mar Sheárlas II.

Óige[cuir in eagar | athraigh foinse]

Réimeas[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ar an 7 Meitheamh 1628, thug Séarlas I a aontú d'Achainí um Chearta[1][2].

Den chuid is mó léirigh an Achainí an tuairim a bhí ag na Tiarnaí agus na Teachtaí go raibh na rudaí seo a leanas in éadan dhlí Shasana, gan cead na Parlaiminte:[3]

  • cánacha a ghearradh (iasachtaí éigeantacha don Choróin san áireamh),
  • príosúnacht nó bású nach dtarlaíonn de réir "phróis chuí an dlí",
  • an dlí míleata a chur i bhfeidhm do sibhialtaigh seachas in aimsir chogaidh agus
  • saighdiúirí agus mairnéalaigh a chur ar billéad go héigeantach.
Séarlas I, Nollaig 1627

Dá thairbhe sin, is céim bhunúasach an Achainí i bhforbairt smaointe Sasanacha agus Mericeánacha, maidir leis an tsaoirse bhunreachtúil agus an rialtas bunreachtúil — mar shampla, an prionsabal nár cheart na fórsaí armtha a imlonnú chun críocha na slándála baile ach i gcásanna eisceachtúla amach is amach.

An Cogadh Cathartha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bású[cuir in eagar | athraigh foinse]

Faoin mbliain 1648, bhí an Chéad Chogadh Cathartha i Sasana críochnaithe agus an Pharlaimint i réim, a bhuíochas sin ar Oilibhéar Cromail agus ar cheannairí cumasacha eile. Faoi dheireadh na bliana ní raibh fágtha sa Pharlaimint ach feisirí ar mhian leo Séarlas I a thriail ar chúiseamh tréasa (dhíbir an Coirnéal Thomas Pride an chuid eile). Thaobhaigh Cromail leis na feisirí a raibh triail uathu (an “Rump”) agus bhí sé féin orthu siúd a shínigh barántas báis an Rí. Básaíodh Séarlas I ar 30 Eanáir 1649.

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. ""Achainí um Chearta"". téarma.ie. Dáta rochtana: 2020-06-07.
  2. nó "Achainí an Chirt"
  3. "UCD School of Law" (ga). www.facebook.com. Dáta rochtana: 2020-06-07.