Máirtín Ó Direáin

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó Máirtín Uí Direáin)
Jump to navigation Jump to search
Máirtín Ó Direáin
Máirtín Ó Direáin.jpg
Dáta breithe 29 Samhain, 1910
  Sruthán, Inis Mór
Dáta báis 19 Márta, 1988
  Baile Átha Cliath
Ainm cleite Ruaidhrí Beag[1]
Náisiúntacht Éireannach
Gairm File, scríbhneoir aistí, gearrscéalaí, státseirbhíseach
Seánra Ficsean, saol na n-oileán
Duaiseanna Arts Council award (1964, 1971)
Butler Prize (1967)
Ossian Prize for Poetry (1977)
Céile Áine Colivet (b. 1976)

In Árainn a tógadh Máirtín Ó Direáin. Rugadh i bhFearann a' Choirce ar Inis Mór é i 1910, agus tar éis dó an scoil a fhágáil chaith sé tamall de bhlianta ag obair mar chléireach in ardoifig an phoist i nGaillimh. Ba bhall de Chonradh na Gaeilge é, agus chaith sé seal mar rúnaí air. Bhí se ina aisteoir in amharclann náisiúnta na Gaeilge, An Taibhdhearc, ó 1928 go 1937. Bhog sé leis go Baile Átha Cliath níos déanaí, áit ar thosaigh sé ag scríobh agus 28 bliain slánaithe aige. Bhí baint aige le Cumann na Scríbhneoirí ó thús ann. Fuair sé post sa Roinn Oideachas, mar chláraitheoir do Choláiste Náisiúnta na nEalaíon.

D´fhoilsigh sé a chéad chnuasach filíochta,Coinnle Geala, i 1942, agus lean sé air ag cumadh filíochta anuas go dtí na hochtóidí. Scríobh sé cnuasach gearrscéalta freisin, Feamainn Bhealtaine, a chuir a shaothar in aithne dos na mílte dalta scoile. Is minic a thráchtann sé ar bhéasa is ar áilleacht oileán Árann is ar an meath a tháinig ar an saol traidisiúnta sin i mblianta deireanacha an fichiú h-aois. I 1952 d'aistrigh sé dráma leis an dramadóir Éireannach Teresa Deevy le haghaidh Radio Eireann ón leagan Béarla The King of Spain's Daughter don leagan Gaeilge Iníon Rí na Spáinne. Bhuaigh se móran duaiseanna liteartha agus ba bhall d'Aosdána é. Rinneadh clár fáisnéise faoina shaol is a shaothar An Charraig Stoite sa bhliain 2003 maoinithe ag TG4/Bord Scannán na hÉireann, scríofa ag Alan Titley agus leirithe is stiúrtha ag Mac Dara Ó Curraidhín.

Bhí sé pósta le Áine Colivet ó 1945 agus bhí iníon amháin acu, darbh ainmn Niamh.

Fuair sé bás ar an 19 Márta sa bhliain 1988 i mBaile Átha Cliath.

Saothar[cuir in eagar | athraigh foinse]

Cnuasaigh Filíochta[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Coinnle Geala, 1942
  • Dánta Aniar, 1943
  • Rogha Dánta, 1949
  • Ó Mórna agus Dánta Eile, 1957
  • Ár Ré Dhearóil, 1962
  • Cloch Choirnéil , 1967
  • Crainn is Cairde, 1970
  • Ceacht an Éin, 1984
  • Dánta 1939-79, 1980
  • Béasa an Túir, 1984
  • Tacar Dánta/Selected Poems, 1984
  • Craobhóg: Dán, 1986

Prós[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Feamainn Bhealtaine, 1961

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

An Charraig Stoite - Clár ó TG4

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. www.ainm.ie/Bio.aspx?ID=1662

Bibleagrafaíocht[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Ó hAnluain, Eoghan (2001). "Máirtín Ó Direáin: Na Dánta". Cló Iar-Chonnacht.