Jump to content

Indiam

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
WD Bosca Sonraí Dúil CheimiceachIndiam

Cuir in eagar ar Wikidata
Substaint cheimiceachdúil cheimiceach agus chalcophile element (en) Aistrigh
Indiam sa tábla peiriadach
Siombail cheimiceachIn
Uimhir adamhach49
Mais adamhach114.818
Peiriad, Grúpapeiread 5
grúpa 13
Airíonna fisiceacha
Dlús7.31 kg/m⁻³
Leáphointe314
Fiuchphointe3,767
Leictridhiúltacht1.78
Ga ianach0.62 agus 0.8
Stair
AimsitheoirFerdinand Reich agus Hieronymous Theodor Richter
Fionnachtain1863
Eapainmplúirín

Is é an t-indiam dúil cheimiceach uimhir a 49, agus is é an tsiombail a sheasann dó sna foirmlí ceimiceacha ná In. Tá an t-indiam 114.818 g/mol ar mheáchan adamhach. Miotal iar-thrasdultach atá ann, agus é an-bhog, so-chomhleáite. Tá an t-indiam cosúil leis an ngailliam agus leis an tailliam, agus é idir eatarthu idir an dá dhúil seo ó thaobh a lán saintréithe de. Thángthas air sna mianraí since thiar sa bhliain 1863, agus fuair sé a ainm ón líne speictreach ar dhath an indeagó a thug an chéad leid go raibh dúil nua anaithnid sna mianraí sin. Inniu féin, is iad na mianraí since an fhoinse is fearr indiam dá bhfuil ann. Ba iad na ceimiceoirí Gearmánacha Ferdinand Reich agus Hieronymus Theodor Richter a rinne an fhionnachtain.

Tá dhá iseatóp nádúrtha ag an indiam, is é sin, indiam a 113 (4.3 % d'indiam an dúlra) agus indiam a 115 (95.7 %). Iseatóp radaighníomhach é an dara ceann acu, is é sin, an ceann is flúirsí. Ina dhiaidh sin féin is féidir dearmad a dhéanamh den radaighníomhaíocht sin, ó tá an t-iseatóp chomh fadsaolach is atá - tá sé 441 trilliún bliain ar leathré.

Is iad na huimhreacha ocsaídiúcháin ná +1 agus +3. Ocsaídeoirí réasúnta láidir iad comhdhúile indiam +3, agus dí-ocsaídeoirí cumhachtacha iad comhdhúile indiam +1. Ocsaíd amfaiteireach í ocsaíd indiam +3, nó an tseisce-ocsaíd In2O3, agus is féidir léi imoibriú mar a bheadh aigéad ann, ionas go bhfaighfear salainn an aigéid indiaigh HInO2. Ón taobh eile de, is féidir leis an ocsaíd sin gnó an bhuna a dhéanamh, má thagann sí i dteagmháil le haigéid. Bíonn salainn an aigéid indiaigh réasúnta dothuaslagtha san uisce. Na salainn a chruthaíonn an t-ian indiam In3+ leis na haigéid láidre, áfach, bíonn siad sách sothuaslagtha.