Toirdhealbhach Ó Cearbhalláin
| Toirdhealbhach Ó Cearbhalláin | |
 |
|
| Portráid ón leabhar "The Irish and Highland Harps" le R.B. Armstrong, 1904. | |
| Dáta breithe | 1670 |
| An Obair, Contae na Mí, Éire | |
| Dáta báis | 25 Márta, 1738 |
| Béal Átha Fearnáin, Contae Ros Comáin, Éire | |
| Náisiúntacht | Éireannach |
| Gairm | Cumadóir agus ceoltóir |
| Iomráiteach do | Ceol na nGael |
| Céile | Maire Nic Uidhir |
Bhí Toirdhealbhach Ó Cearbhalláin (1670 - 25 Márta 1738) ina chruiteoir, cumadóir is ceoltóir caoch. Thaisteal sé timpeall na hÉireann ag seinm agus ag canadh leis a saoithre féin agus indiu tá cáiliúil air mar sin. D'éag sé ar an 25 Márta 1738 i Ros Comáin.[1] Cláirseoir a bhí ann a chum cuid mhaith dá chuid ceoil féin, chomh maith le dánta éagsúla.[2] Thosaigh sé ag foghlaim an cheoil nuair a chaill sé radharc na súl ag 18 mbliana d'aois, agus chuaigh sé ag taisteal ar fud na tíre ag seinm agus ag cumadh ceoil do phátrúin éagsúla. Agus é ag seinm i dtithe na n-uaisle chuala sé ceol Iodálach agus chuaigh an stíl nua sin i bhfeidhm ar a chuid cumadóireachta féin. Mar gheall ar a dhaille ní fhéadfadh sé ceol a léamh ná a scríobh ach mhair timpeall dhá chéad píosa a chum sé sa traidisiún. Rinne Seán Ó Riada agus daoine eile athbheochan ar cheol Uí Chearbhalláin sa dara leath den fhichiú haois agus tá an-cháil ar phíosaí ar nós "Sí Bheag, Sí Mhór"[3] agus na píosaí a dtugtar 'plancstaí|planxty' orthu.
Leabhrair [athraigh]
- The Complete Works of O’Carolan (1670-1738), ed. Ossian, 2e ed., Cork, 1989 [154 p.]. ISBN 0-946005-16-8
- Carolan. The Life Times and Music of an Irish Harper, Donal O’Sullivan, ed. Ossian, 1958, Cork, rééd. 2001. ISBN 1-900428-71-7
- Giuseppe Marino, L'Ultimo Bardo d'Irlanda, & MyBook, Vasto (CH), 2009 [56 p.]. ISBN 978-88-96096-27-7
- Giuseppe Marino, L'arpa di Turlough O'Carolan, Talmus Art, San Marzano di S. G. (TA), 2012 [80 p.]. ISBN 978-88-90546-08-2
Tagairtí [athraigh]
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.
