Tolamaes

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Tolamaes
PSM V78 D326 Ptolemy.png
Saol
Eolas breithe Ptolemais Hermiouc. 100, 87
Náisiúntacht An tSean-Róimh
Áit chónaithe Cathair Alastair
Grúpa eitneach Gréagaigh
Bás Cathair Alastair agus Canopus (en) Aistrighc. 170
Oideachas
Teangacha An tSean-Ghréigis
Gairm
Gairm matamaiticeoir, tíreolaí, réalteolaí, astralaí, teoiricí ceoil, fealsamh, ceoleolaí, nathaí agus scríbhneoir
Fostóirí Leabharlann Chathair Alastair
Cathair Alastair
Saothar iomráiteach Almagest
Geografaíocht (Tolamaes)
Daoine le tionchar air/uirthi Arastotail

Matamaiticeoir, réalteolaí, astralaí, geografaí agus teoiricí ceoil [1] ab ea Tolamaes (Gréigis:Πτολεμαῖος, Ptolemaios; Laidin:Claudius Ptolemaeus) a scríobh tuairim is dosaen tráchtais eolaíochta, trí cinn acu a bhí tábhachtach don eolaíocht Bhiosántach, Ioslamach, agus d'Iarthar na hEorpa. Is é an chéad cheann an tráchtas réalteolaíoch ar a dtugtar an Almagest anois, cé gur tugadh an Mathēmatikē Syntaxis air ar dtús (nó i nGaeilge: an Tráchtas Matamaiticiúil), agus tugadh An Tráchtas Mór air níos déanaí. Is é an dara ceann ná an Tíreolaíocht (Gréigis: Γεωγραφικὴ Ὑφήγησις, Geōgraphikḕ Hyphḗgēsis, nó sa bhrí litriúl; "Treoir Tíreolaíochta"), a bhfuil plé críochnúil ar léarscáileanna agus eolas geografach ar an domhan Gréag-Rómhánach. Is é an tríú ceann ná an tráchtas astralaíoch ina rinne sé iarracht an t-astralaíoch tuismeách a oiriúnú d'fhealsúnacht nádúrtha Arastataileach a linne. Tugtar an Apotelesmatika air seo uaireanta (sa bhrí litriúl: "Ar na hÉifeachtaí"). ach tugtar na Tetrábiblos air go coitianta, ón nGréigis Choiteann, a chiallaíonn "na Ceithre Leabhar", nó Quadripartiteh san Laidin.

Rinne sé obair freisin ar Optaic, solasairíonna, ina measc, frithchaithimh, athraonadh agus dathanna. Rinne sé hipitéis pláinéadach, Planisphaerium agus Analemma chomh maith.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Richter, Lukas (2001). "Ptolemy". Grove Music Online. Oxford: Oxford University Press. doi:10.1093/gmo/9781561592630.article.22510. ISBN 978-1-56159-263-0. Retrieved 25 September 2021. Teimpléad:Grove Music subscription