Rosaceae

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Rosaceae

Raon ama: An Cailceach Déanach–sa lá atá inniu ann[1]
Rosa pouzinii FlowerCloseup SierraMadrona.jpg

bláth de Rosa pouzinii

Aicmiú eolaíoch e
Ríocht: Plantae
Clád: Tracheophytes
Clád: Angiosperms
Clád: Eudicots
Clád: Rosids
Ord: Rosales
Fine: Rosaceae

Juss.
Subfamilies
Map-Rosaceae.PNG
Dáileadh domhanda Rosaceae
[[Comhchiallach(tacsanomaíocht)|Comhchiallaigh][2]
  • Amygdalaceae D. Don 1825
  • Coleogynaceae J. Agardh 1858
  • Fragariaceae Richard ex Nestler 1816
  • Lindleyaceae J. Agardh 1858
  • Malaceae Small ex Britton 1903
  • Pomaceae Lindl.
  • Potentillaceae Sprengel ex Weinmann 1824
  • Prunaceae Martinov
  • Spiraeaceae Bertuch 1801

Fine mheánmhéide de phlandaí bláthanna is ea Rosaceae, lena n-áirítear 4,828 speiceas aitheanta i 91 géineas. [3] [4] [5]

Faightear an t-ainm ón tíopa géinis Rosa . I measc na ngéine ar mhórán speiceas tá Alchemilla (270), Sorbus (260), Crataegus (260), Cotoneaster (260), Rubus (250), [5] agus Prunus (plumaí, silíní, péitseoga, aibreoga, agus almóinní) le thart ar 200 speiceas. [6] Mar sin féin, ba cheart breathnú ar na huimhreacha seo go léir mar mheastacháin - tá go leor oibre tacsanomaíoch fós ann.

Cuimsíonn an fhine Rosaceae luibheanna, toir agus crainn. Tá an chuid is mó de na speicis duillsilteach, ach tá cuid acu síorghlas. Tá raon domhanda acu, ach tá siad an-éagsúil i Leathsféar an Tuaiscirt.

Tagann roinnt táirgí a bhfuil tábhacht eacnamaíoch leo ó na Rosaceae, lena n-áirítear go leor torthaí inite (mar shampla úlla, piorraí, cainchí, aibreoga, plumaí, silíní, péitseoga, sútha craobh, locuatanna, agus sútha talún ), almóinní, agus crainn agus toir ornáideacha (mar rósanna, airgid luachra, <i>Photinia</i>, <i>Pyracantha</i>, caorthainn, agus scescea geala ).

Dáileadh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá dáileadh iltíreach ag na Rosaceae (le fáil beagnach i ngach áit ach amháin san Antartaice), ach tá siad comhchruinnithe go príomha i Leathsféar an Tuaiscirt i réigiúin nach foraoise báistí fásach nó trópaiceach iad i bhforaois bháistí nó trópaiceacha. [5]

Tacsanomaíocht stairiúil[cuir in eagar | athraigh foinse]

Go traidisiúnta roinneadh an fhine i sé fho-fhine: Rosoideae, Spiraeoideae, Maloideae (Pomoideae), Amygdaloideae (Prunoideae), Neuradoideae, agus Chrysobalanoideae, agus chaith údair éagsúla leis an chuid is mó díobh seo mar fhinte. [7] [8] Níos déanaí (1971), cuireadh Chrysobalanoideae sna Malpighiales in anailísí móilíneacha agus sannadh Neuradoideae do Malvales. D'aithin Schulze-Menz, i Siollabas Engler arna chur in eagar ag Melchior (1964) Rosoideae, Dryadoideae, Lyonothamnoideae, Spireoideae, Amygdaloideae, agus Maloideae. Rinneadh iad a dhiagnóisiú go príomha ag struchtúr na dtorthaí. D'aithin obair níos deireanaí nach raibh na grúpaí seo go léir monaifíléiteach . Níor aithin Hutchinson (1964) agus Kalkman (2004) ach treibheanna (17 agus 21, faoi seach). Theoraigh Takhtajan (1997) 21 treibh i 10 bhfo-fhine: [2] Filipenduloideae, Rosoideae, Ruboideae, Potentilloideae, Coleogynoideae, Kerroideae, Amygdaloideae (Prunoideae), Spireoideae, Maloideae (Pyroideae), Dichotomanthoideae. Cuimsíonn samhail níos nua-aimseartha trí fho-fhine, agus d'fhan ceann acu (Rosoideae) a bheag nó a mhór mar an gcéanna.

Cé nach ndéantar díospóid faoi theorainneacha na Rosaceae, níl comhaontú ginearálta ann maidir le cé mhéad géine atá ann. I measc na réimsí tuairimí éagsúla tá cóireáil Potentilla s.l. agus Sorbus s.l . Is í an fhadhb atá ann ná go bhfuil apaimiscis coitianta i roinnt genera. Mar thoradh air seo tá éiginnteacht i líon na speiceas atá i ngach ceann de na géinte seo, mar gheall ar an deacracht atá ann coimpléisc apaimiscise a roinnt ina speicis. Mar shampla, tá idir 70 agus 300 speiceas i Cotoneaster, timpeall 100 i Rosa (lena n-áirítear na feirdhriseacha atá casta ó thaobh tacsanomaíochta), Sorbus 100 go 200 speiceas, Crataegus idir 200 agus 1,000, Alchemilla timpeall 300 speiceas, Potentilla thart ar 500, agus Rubus na céadta, nó b’fhéidir fiú na mílte speiceas.

Fíligineacht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá na caidrimh fhíligineachta idir na trí fho-fhine laistigh de Rosaceae gan réiteach. Tá trí hipitéis iomaíocha ann:

Basal Amygdaloideae Dryadoideae basal Rosoideae basal

Amygdaloideae basal[cuir in eagar | athraigh foinse]

D'aithin Chin et al Amygdaloideae mar an fho-fhine brainseach is luaithe . (2014), [9] Li et al . (2015), [10] Li et al . (2016), [11] agus Sun et al . (2016). [12] Le déanaí d'aisghabháil Zhang et al (2017) na caidrimh seo, ag úsáid géanóm plastaideach iomlán: [13]

Tacaíonn na carachtair mhoirfeolaíocha roinnte seo a leanas nach bhfuil le fáil in Amygdaloideae leis an chomhchaidreamh idir Dryadoideae agus Rosoideae: láithreacht stípeog, scaradh an chupa bhláthaigh ón ubhagán, agus is gnách go mbíonn na torthaí ina n-aicéiní . [13]

Dryadoideae basal[cuir in eagar | athraigh foinse]

D'aithin Evans et al (2002) agus Potter (2003) Dryadoideae mar an fho-fhine bhrainseach is luaithe. Le déanaí d'aisghabháil Xiang et al. (2017) na caidrimh seo a trí úsáid a bhaint as trascríbhóim núicléacha : [14]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Zhang S.-D., Jin J.-J., Chen S.-Y., Chase M. W., Soltis D. E., Li H.-T., Yang J.-B., Li D.-Z., Yi T.-S. (2017). "Diversification of Rosaceae since the Late Cretaceous based on plastid phylogenomics". New Phytol. 214 (3): 1355–1367. doi:10.1111/nph.14461. PMID 28186635.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  2. 2.0 2.1 Takhtajan A. (1997). Diversity and Classification of Flowering Plants. New York: Columbia University Press. pp. 1–620. ISBN 978-0231100984.
  3. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."".
  4. Christenhusz, M. J. M. (2016). "Citation is missing a title. Either specify one, or click here and a bot will try to complete the citation details for you. {{{title}}}". Phytotaxa 261 (3): 201–217. doi:10.11646/phytotaxa.261.3.1. 
  5. 5.0 5.1 5.2 Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."". mobot.org.
  6. Bortiri, E. (2001). "{{{title}}}". Systematic Botany 26 (4): 797–807. 
  7. Caratini, Roger. La Vie de plantes. 1971. Encyclopédie Bordas.
  8. Lawrence, G.H.M. 1960. Taxonomy of Vascular Plants. Macmillan.
  9. "{{{title}}}" (2014). Mol Phylogenet Evol 76: 34–48. doi:10.1016/j.ympev.2014.02.024. PMID 24631854. 
  10. Li HL1,2, Wang W1, Mortimer PE3,4, Li RQ1, Li DZ4,5, Hyde KD3,4,6, Xu JC3,4, Soltis DE7, Chen ZD1. (2015). "Citation is missing a title. Either specify one, or click here and a bot will try to complete the citation details for you. {{{title}}}". Sci Rep 5: 14023. doi:10.1038/srep14023. PMID 26354898. 
  11. "{{{title}}}" (2016). J Syst Evol 54 (4): 392–399. doi:10.1111/jse.12201. 
  12. Sun Miao, Naeem Rehan, Su Jun-Xia, Cao Zhi-Yong, Burleigh J. Gordon, Soltis Pamela S., Soltis Douglas E., Chen Zhi-Duan (2016). "{{{title}}}". J Syst Evol 54 (4): 363–391. doi:10.1111/jse.12211. 
  13. 13.0 13.1 "{{{title}}}" (2017). New Phytol 214 (3): 1355–1367. doi:10.1111/nph.14461. PMID 28186635. 
  14. "Citation is missing a title. Either specify one, or click here and a bot will try to complete the citation details for you. {{{title}}}" (2017). Mol Biol Evol 34 (2): 262–281. doi:10.1093/molbev/msw242. PMID 27856652.