Louis Antoine Léon de Saint-Just

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Louis Antoine Léon de Saint-Just
Saint Just.jpg
Committee of Public Safety (en) Aistrigh


deputy to the National Convention (en) Aistrigh

Meán Fómhair 20, 1792 - Iúil 27, 1794
38. Uachtarán an Choinbhinsiúin Náisiúnta

Feabhra 19, 1794 - Márta 6, 1794
Joseph-Nicolas Barbeau du Barran (en) Aistrigh - Philippe Rühl (en) Aistrigh
Saol
Eolas breithe Decize, Lúnasa 25, 1767
Náisiúntacht An Fhrainc
Teanga dhúchais An Fhraincis
Bás Páras, Iúil 28, 1794
Áit adhlactha Errancis Cemetery (en) Aistrigh
Na cúinsí a bhaineann lena b(h)ás  (gilitín)
Oideachas
Alma mater Lycée Louis-le-Grand (en) Aistrigh
Teangacha An Fhraincis
Gairm
Gairm polaiteoir, scríbhneoir, réabhlóidí agus file
Áit oibre Páras
Creideamh
Páirtithe polaitíochta Jacobin (en) Aistrigh

Ceannaire de chuid Réabhlóid na Fraince ab ea Louis Antoine de Saint-Just (a rugadh i nDecize, Nièvre, ar 25 Lúnasa 1767 agus a fuair bás faoin ngilitín i bPáras ar 28 Iúil 1794). Tugadh “Ardaingeal na Sceimhle” air. Ba chara le Robespierre é agus básaíodh iad i dteannta a chéile.

Louis-Antoine-de-Saint-Just.jpg

Saol[cuir in eagar | athraigh foinse]

Garmhac le nótaire, chláraigh sé mar mhac léinn dlí in Ollscoil Reims, ach d'éirigh sé as tar éis bliana.[1]

I ndiaidh Réabhlóid 1789 tháinig sé chun cinn mar cheannaire réabhlóideach ina shráidbhaile Blérancourt (atá i département Aisne faoi láthair). Ba ghearr gur tharraing sé aird Maximilien Robespierre, a bhí ina dhlúthchara aige ina dhiaidh sin.

Ball den Choinbhinsiúin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Sa bhliain 1792 a toghadh chun an Choinbhinsiúin Náisiúnta nua é, agus é an ball ab óige inti. Labhair sé ar dtús chun Louis XVI (an « fealltóir » « Louis Capet ») a cháineadh go fíochmhar agus chun éileamh a dhéanamh go ndéanfaí é a chur chun báis. Thacaigh an óráid sin leis na Seacaibínigh glacadh leis sin mar a mbeartas féin agus dá réir sin dícheannadh Louis ar an ngilitín in Eanáir 1793.

Bhí Saint-Just ar thús cadhnaíochta lucht dréachtaithe Bhunreacht 1793, a bhí daonlathach ó bhonn agus ar glacadh leis go hoifigiúil ar 24 Meitheamh 1793. Mar sin féin, níor tháinig an Bunreacht sin i bhfeidhm riamh, ó ba rud é go raibh an Phoblacht ag troid chun maireachtáil agus ag cur in aghaidh ionradh ar chríoch na Fraince ag comhrialtas na gcumhachtaí frith-réabhlóideacha.

Ó Iúil 1793 go dtí Iúil 1794 bhí Saint-Just ina bhall de Choiste na Slándála Poiblí, ar ligeadh an Coinbhinsiún Náisiúnta dó cumhachtaí deachtóra a fheidhmiú chun an Réabhlóid a chosaint.

Teach St Just i mBlérancourt; iarsmalann inniu

Dhíbir an Coiste easaontóirí Girondin as an gCoinbhinsiún Náisiúnta i bpróiseas fada a tharla idir Meitheamh agus Deireadh Fómhair 1793. Uime sin, glacadh le Dlí na nAmhrastach i mí Mheán Fómhair, de bharr Saint-Just a bheith ag gríosadh go nglacfaí leis. Faoin dlí sin gabhadh na céadta mílte, meastar, agus fuair na mílte bás.

Uachtarán ar an gCoinbhinsiún Náisiúnta[cuir in eagar | athraigh foinse]

Toghadh Saint-Just ina Uachtarán ar an gCoinbhinsiún Náisiúnta ar a 19 Feabhra 1794 agus bhí páirt mhór aige Ré an Uafáis, in aghaidh naimhde líomhnaithe na Poblachta. Mar shampla

  • ruaigeadh na «  hébertistes » (ar an eite chlé) i Márta 1794.
  • ruaigeadh Danton agus a lucht leanúna in Aibreán 1794.

Le Dlí 22 Prairial (10 Meitheamh 1794) géaraíodh Ré an Uafáis arís, trí choincheap « namhaid an phobail » a thabhairt isteach,

  • deireadh a chur le ceart an chúisí chun dlíodóirí nó finnéithe cosanta,
  • srianadh a chur ar an bhfíorasc (bás nó éigiontú) agus
  • gach díolúine ó ionchúiseamh a bhaint de bhaill an Choinbhinsiúin.

Bású[cuir in eagar | athraigh foinse]

St Just lesi an péintéir David

Mhéadaigh luas na gcúiseamh agus na mbásuithe go mór sna seachtainí ina dhiaidh sin. Dá bharr sin d'éirigh tromlach an Choinbhinsiúin Náisiúnta amach i gcoinne Robespierre agus a chomhghleacaithe (27-28 Iúil 1794) a cuireadh chun báis iad féin, ina measc Saint-Just, a bhí dílis go díograiseach dó deireadh mar chara agus mar chomhghleacaí.

Cúis amháin ar cheap an dream a bhí ag cur in éadan Robespierre agus Saint-Just go raibh siad in ann iad a shárú in Iúil 1794 ná go raibh cúrsa an chogaidh i bhfabhar go mór le Poblacht le linn na bliana go dtí sin, go pointe áirithe mar gheall ar ghníomhaíochtaí Saint-Just mar choimisinéir míleata, tráth ar bhain sé úsáid as pionós an bháis i gcoinne ceannasaithe mainneachtnacha, go dian ach ar bhonn roghnaitheach.

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Scoil Dlí, COBAC. "UCD School of Law" (ga). www.facebook.com. Dáta rochtana: 2020-07-28.