John Dalton

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
John Dalton

Ceimiceoir agus fisiceoir Sasanach ab ea John Dalton (6 Meán Fómhair 176627 Iúil 1844). Rugadh in Eaglesfield é, in aice le Cockermouth i gCumberland.

Taighde[athraigh | edit source]

Sna blianta 1808-1810 chuir Dalton a theoiric adamhach le chéile, agus rinne eolaíocht chainníochtúil sa cheimic[1]. Thóg sé clár meáchan adarnhach. Rinne sé taighde ar mheascáin gás go príomha, fórsa gaile, leaisteachas gaile agus forbairt theirmeach gás. D'fhionn sé dlí Dalton ar pháirtbhrúnna, go bhfeidhmíonn gach gás ar leith, i meascán gás i soitheach, an brú céanna is a d'fheidhmeodh sé dá mbeadh sé ina aonar sa toirt sin, agus mar sin go bhfeidhmíonn páirtbhrú i gcomhréir le codán an gháis sin sa mheascán. Feidhmíonn na gáis uile nearnhspleách ar a chéile. Mar shampla, cuimsíonn an t-atmaisféar 80% nítrigine, a bheag nó a mhór, agus mar sin feidhmíonn an nítrigin 80% de bhrú an atmaisféir.

Tionchar[athraigh | edit source]

Le hobair John Dalton ar an teoiric adamhach timpeall 1810, tháinig an cheimic chun tosaigh ina heolaíocht chainníochtúil agus d'fhorbair go tapa sa 19ú céad.


Tagairtí[athraigh | edit source]

  1. Matt Hussey, Fréamh an Eolais (p198), Coiscéim