Johann Sebastian Bach

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Johann Sebastian Bach
Johann Sebastian Bach.jpg
court chapel master (en) Aistrigh

Nollaig 1717 - Aibreán 1723
Saol
Eolas breitheEisenach, 21 Márta 1685 (in Julian calendar), 31 Márta 1685
NáisiúntachtSaxe-Eisenach (en) Aistrigh
Impireacht Naofa Rómhánach
Teanga dhúchaisAn Ghearmáinis
BásLeipzig, 28 Iúil 1750
Áit adhlacthaSt. Thomas Church (en) Aistrigh
Cúis bháisbás nádúrtha (stróc)
Muintir
AthairJohann Ambrosius Bach
MáthairMaria Elisabeth Lämmerhirt
Céile/CéilíMaria Barbara Bach (en) Aistrigh  (Deireadh Fómhair 17, 1707 -  1720)
Anna Magdalena Bach (en) Aistrigh  (Nollaig 3, 1721 -  Iúil 28, 1750 (Iúlach))
Páistí
Siblíní
Teaghlach
TreibhBach family (en) Aistrigh
Oideachas
Alma materSt. Michael's School (en) Aistrigh Aibreán 1702)
TeangachaAn Ghearmáinis
An Iodáilis
An Laidin
MúinteoiríJohann Ambrosius Bach (en) Aistrigh
Johann Christoph Bach III (en) Aistrigh
Johann Ludwig Bach (en) Aistrigh
Johann Christoph Bach II (en) Aistrigh
Diderik Buxtehude
Mic léinnJohann Friedrich Agricola
Johann Christoph Altnickol
Johann Friedrich Doles
Carl Gotthelf Gerlach
Johann Ludwig Krebs
Johann Gottfried Müthel
Johann Christian Kittel
Gairm
Gairmcumadóir, orgánaí, cruitchláraí, veidhleadóir, stiúrthóir ceolfhoirne, stiúrthóir cóir, treoraí ceolfhoirne, ceoleolaí, múinteoir ceoil, virtuoso, ceoltóir agus múinteoir scoile
Áit oibreMühlhausen/Thüringen, Weimar, Leipzig, Arnstadt agus Köthen
FostóiríCollegium Musicum (en) Aistrigh
Leopold, Prince of Anhalt-Köthen (en) Aistrigh
Thomasschule zu Leipzig (en) Aistrigh
Divi Blasii, Mühlhausen (en) Aistrigh
Johann Ernst III, Duke of Saxe-Weimar (en) Aistrigh  (Eanáir 1703 -  Lúnasa 1703)
Bachkirche Arnstadt (en) Aistrigh  (Lúnasa 1703 -  1707)
Saothar iomráiteachBrandenburg concertos (en) Aistrigh
Cello Suites (en) Aistrigh
Sonatas and partitas for solo violin (en) Aistrigh
Notebook for Anna Magdalena Bach (en) Aistrigh
Klavierbüchlein für Wilhelm Friedemann Bach (en) Aistrigh
Mass in B minor (en) Aistrigh
Violin Concerto in E major (en) Aistrigh
Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit, BWV 106 (en) Aistrigh
Toccata and Fugue in D minor, BWV 565 (en) Aistrigh
Italian Concerto (en) Aistrigh
The Musical Offering (en) Aistrigh
Die Kunst der Fuge (en) Aistrigh
The Well-Tempered Clavier (en) Aistrigh
English Suites (en) Aistrigh
Harpsichord concertos (en) Aistrigh
Goldberg Variations (en) Aistrigh
Organ Sonatas (en) Aistrigh
Orchestral Suites (en) Aistrigh
Jesu, meine Freude (en) Aistrigh
Herz und Mund und Tat und Leben, BWV 147 (en) Aistrigh
Geschwinde, ihr wirbelnden Winde (en) Aistrigh
Inventions and Sinfonias (en) Aistrigh
St Matthew Passion (en) Aistrigh
St John Passion (en) Aistrigh
Christmas Oratorio (en) Aistrigh
Daoine le tionchar air/uirthiAntonio Vivaldi, Johann Pachelbel (en) Aistrigh agus Johann Georg Pisendel
GluaiseachtBarócach
Gluaiseacht ealaíneBarócach
ceol clasaiceach
Uirlis cheoilorgán
Cruitchorda
veidhlín
Vióla
Cleamhnú
ReiligiúinLiútarachas
IMDbnm0001925
Discogs ID95537
Johann Sebastian Bach signature.svg

Ba chumadóir Gearmánach é Johann Sebastian Bach. Chum Bach ceol i stíl Barócach, tréimhse i stair an cheoil thart ar 1580-1750 agus ina raibh an chruthaitheacht i mbarr láin.[1]

Is scéal dochreidte é inniu, ach chaith Bach a shaol mar ghnáth-cheoltóir.[2] Ní raibh clú ná cáil ar an gceol a chum sé lena linn féin. Ach in 1829 (79 bliain tar éis a bháis), tháinig athrú ar an scéal. Stiúraigh an cumadóir Felix Mendelssohn saothar le Bach, Páis Naomh Mhatha agus moladh é go hard na spéire. Bhí Bach i réim as sin amach.[2]

BWV739 ː How beautifully shines the Morgenstern

Cumadóireacht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ceol eaglasta a bhí idir lámha aige den chuid is mó i dtús: an Pháis de réir Eoin, an Pháis de réir Mhatiú, oratóirí agus tuairim is 300 cantáid a bhfuil mórán acu caillte.

Scríobh Bach ceol freisin do na gléasanna ceoil veidhlín, dordveidhil, fliúit, orgán, cruitchorda agus clabhchorda. Do cheolfhoireann, chum sé mar shampla na sé gcoinséartó Bhrandenburg cáiliúla.

Sonata 1ma á Violino Solo senza Basso di JSBach : Adagio; 1720

Saol[cuir in eagar | athraigh foinse]

Rugadh Bach ar an 21 Márta 1685 i dteaghlach de cheoltóirí in Eisenach é, an té ab óige d'ochtar clainne. Bhí post ag a athair mar cheoltóir an bhaile.

Sa bhliain 1695, chuaigh Bach ina chónaí le deartháir níos sine leis. B'orgánaí é agus meastar gur mhuin sé an t-orgán do Bach.

In 1703 agus in aois 18 dó, fuair Bach jab mar cheoltóir cúirte, ag seinm ar an veidhlín agus ar an orgán.

Bhí Bach pósta dhá uair, agus bhí 20 clainne aige (bhí roinnt acu freisin ina gceoltóirí / gcumadóirí). In 1707, phós Bach a chol ceathrar Maria agus bhí seachtar clainne acu.[2]

Sa bhliain 1717, in aois 28, fuair Bach post maith mar cheoltóir i gcúirt an Prionsa Leopold in Anhalt-Cohen.

Fuair Maria bás in 1720. An bhliain dár gcionn, phós Bach Anna Wilcke agus bhí 13 clainne eile aige.

In 1723, in aois 38 dó, bhog Bach go Leipzig. Bhí sé ina mhúinteoir agus ina stiúrthóir i Séipéal Naomh Thomáis. In 1729, ceapadh é ina stiúrthóir ar Choláiste Cheoil Leipzig.[2]

Fuair Bach bás ar an 28 Iúil 1750 i Leipzig. Faillí leighis ba chionsiocair lena bhás is cosúil (fuair sé ionfhabhtú sna súile agus tharla seipsis b'fhéidir).[3]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Closmheáin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Baroque music" (as en) (2021-07-26). Wikipedia. 
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 Deborah Lock. "Leabhar Mór an Cheoil | CIC". Futa Fata, 9781906907303. Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2021-04-16. Dáta rochtana: 2021-07-28.
  3. Richard H. C. Zegers (2005-10-01). "The Eyes of Johann Sebastian Bach" (as en). Archives of Ophthalmology 123 (10): 1427–1430. doi:10.1001/archopht.123.10.1427. ISSN 0003-9950.