Galen

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Galen
Claudius Galenus (1906) - Veloso Salgado.png
Saol
Eolas breithe Péargamon, 2 century
Náisiúntacht An tSean-Róimh
Áit chónaithe Péargamon
Grúpa eitneach Gréagaigh
Bás An Róimh, 3 century
Muintir
Athair Aelius Nicon
Oideachas
Teangacha An tSean-Ghréigis
Múinteoirí Albinus (en) Aistrigh
Satyrus of Pergamon (en) Aistrigh
Gairm
Gairm physician writer (en) Aistrigh, máinlia, bitheolaí agus eolaí néarchórais

Bhí Galen as Pergamon (rugadh timpeall na bliana 129 i bPergamon, agus d'éag timpeall na bliana 199), ina lia Gréagach.

Rinne sé neart fionnachtana ar chúrsaí leighis trí mionscrúdú a dhéanamh ar ainmhithe áirithe cosúil le muca, madraí agus moncaithe.

Glacadh lena thuairimí i leith ghníomhaíochtaí an chroí, na n-artairí agus na bhféitheacha, go dtí an bhliain 1628, nuair a tháinig teoiric William Harvey chun cinn, is é sin go sreabhann an fhuil timpeall na colainne de bharr imbhualadh an chroí a fheidhmíonn mar chaidéal.[1]

Ní fios go baileach cé mhéad alt léannta ar scríobh sé ach meastar go raibh níos mó ná 400 dóibh. Scríobhadh i nGréigis iad. Cailleadh cuid mhaith dóibh nuair a dódh Leabharlann Chathair Alastair agus le scrios Impireacht na Róimhe scaipeadh iad.

Siad na cinn is mó atá le fáil anois ná na cinn a haistríodh go hAraibis agus ar bhunaigh na hArabaigh agus níos déanaí na hEorpaigh a léann leighis. Bhí tionchar ollmhór ag a chuid tuairimí sna Meánaoiseanna. I ndeireadh thír thall, agus an leigheas agus an eolaíocht ag forbairt, ba léir go raibh cuid mhaith dá chuid tuairimí míchruinn.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Furley, D, and J. Wilkie, 1984, Galen On Respiration and the Arteries, Princeton University Press, and Bylebyl, J (ed), 1979, William Harvey and His Age, Baltimore: Johns Hopkins University Press