David Bowie

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
David Bowie
David-Bowie Chicago 2002-08-08 photoby Adam-Bielawski-cropped.jpg
Saol
Ainm iomlán David Robert Jones
Eolas breithe Brixton, Eanáir 8, 1947
Náisiúntacht An Ríocht Aontaithe
Teanga dhúchais An Béarla
Bás Manhattan, Eanáir 10, 2016
Na cúinsí a bhaineann lena b(h)ás bás nádúrtha (ailse an ae)
Muintir
Céile/Céilí Angela Bowie  (Márta 19, 1970 -  Feabhra 8, 1980)
Iman  (Aibreán 24, 1992 -  Eanáir 10, 2016)
Páistí
Oideachas
Alma mater Ravensbourne (en) Aistrigh
Teangacha An Béarla
Gairm
Gairm péintéir, amhránaí is scríbhneoir, giotáraí, sacsafónaí, cumadóir, aisteoir scannáin, iéiritheoir ceirníní, cumadóir amhrán, aisteoir, amhránaí, pianódóir, mime artist (en) Aistrigh, guthcheoltóir, léiritheoir, occultist (en) Aistrigh agus stiúrthóir físeán ceoil
Áit oibre Nua-Eabhrac agus Beirlín
Saothar iomráiteach All the Young Dudes (en) Aistrigh
Labyrinth (en) Aistrigh
Duais
Daoine le tionchar air/uirthi Pink Floyd
Ballraíocht Tin Machine (en) Aistrigh
The Arnold Corns (en) Aistrigh
Gluaiseacht rac-ealaine
popcheol ealaine
rac glam
popcheol rac
nuathonn
blue-eyed soul
Sloinnte David Bowie, Ziggy Stardust agus Thin White Duke
Gluaiseacht ealaíne popcheol
rac-cheol
rac glam
rac sícideileach
rac thurgnamhach
rac-ealaine
rac-cheol crua
popcheol rac
pop sícideileach
rac malartach
anamcheol
nuathonn
ceol timpeallach
snagcheol avant-garde
popcheol ealaine
rapáil
Cineál gutha baratón
Uirlis cheoil sacsafón
giotár
pianó
ceol gutha
uirlis mhéarchláir
ARP 2500
amhránaíocht
musical keyboard (en) Aistrigh
foireann drumaí
Lipéad ceoil Iso (record label) (en) Aistrigh
Columbia
Decca (en) Aistrigh
Deram (en) Aistrigh
EMI
RCA (en) Aistrigh
Virgin Records (en) Aistrigh
RCA Records
IMDb nm0000309
davidbowie.com agus davidbowie.com
David Bowie signature.svg
1983ː Camchuairt Serious Moonlight

Amhránaí, cumadóir amhrán, aisteoir agus léiritheoir feidhmiúcháin Sasanach ab ea David Bowie (8 Eanáir 1947 -10 Eanáir 2016). Is mórphearsa chultúir é i gcónaí. É féin a athchruthú de shíor, ba é sin misean is stampa David Bowie[1].

Bhí tionchar mhór ag a cheol agus ealaín stáitse ar an rac-cheol i rith na 1970idí agus ó shin. Cuimhneofar go speisialta air i mbun cantaireachta ar "Let's Dance", "Heroes" agus "Under Pressure", amhráin a chum sé féin,[2] chomh maith le Starman, Modern Love, Rebel, agus Life on Mars.

Féile Ruisrock, Turku, an Fhionnlainn 1997

Ceol[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Dúradh faoi stíl luath cheoil David Bowie gur Rac Forásach nó Rac Péacach a bhí ann. De réir mar a athraíodh a stíl cheoil luadh a cheol i seánraí mar Nuathonn, Roc Ailtéarnach agus fiú Leictreonaice. Tá sin an-tábhachtach mar go léiríonn sé an dóigh a dtagann athrú gasta ar an cheol de bharr gnéithe teicneolaíochta, sóisialta agus cultúrtha.[3]

Bhí Space Oddity a chéad singil a chuaigh isteach sna cairteanna, eisithe ar 11 Iúil 1969.

  • I measc na bpearsan stáitse a chruthaigh sé bhí Ziggy Stardust agus Aladdin Sane.
  • Chuimsigh a chuid stíleanna ceoil sól plaisteach na Young Americans; ceol draíochta na n-uirlisí ag Low; pop glan Let's Dance.
  • Bhí léim sa dorchadas leis an albam deireanach dá chuid, Blackstar. Chuir sé an albam amach ar 7 Eanáir 2016, cúpla lá roimh a bhás.

Gnó[cuir in eagar | athraigh foinse]

I rith a shaol, dhíol Bowie tuairim is 140 milliún ceirníní ar fud [an domhan|an domhain]]. Mar shampla, sa Ríocht Aontaithe, bhronnadh naoi ndeimhniú platanam ar a chuid albaim (agus haon-déan ór). Chuaigh sé isteach sa Rock and Roll Hall of Fame i 1996.

Saol[cuir in eagar | athraigh foinse]

David Bowie, Féile Area2, Camchuairt Heathen, San Francisco, 2010

Ainm stáitse ab ea David Bowie agus rugadh é faoin ainm David Robert Jones. Rugadh Bowie sa bhliain 1947 i nDeisceart Londain (Brixton).

In Brixton, ar an taobh ó dheas de Londain, a rugadh David Robert Jones i 1947. D'fhás a shuim i gceol agus é mar pháiste. Bhunaigh sé a chéad bhanna ceoil nuair nach raibh sé ach cúig bliana déag.[4]

Dealbh in Aylesbury

Rinne sé staidéar ar ealaín. Thosaigh sé ag obair mar cheoltóir i 1963. D’athraigh sé a ainm ina dhiaidh sin go David Bowie agus bhain sé amach uimhir a haon sna cairteacha sa mBreatain i 1969 le Space Oddity. As sin chruthaigh sé Ziggy Stardust, stíl éagsúil shainiúil ag baint lena chuid ceoil i gcónaí agus tionchar dá réir aige ar cheoltóirí eile.

Tháinig deireadh lena thréimhse ar an bhóthar i ndiaidh na camchuairte "A Reality Tour", sa bhliain 2003, cé gur lean sé leis ag cumadh ceoil go deireadh a shaoil; a tháinig inné, 10 Eanáir, in aois 69.[5]

Seoladh Blackstar, an 25ú albam stiúideo leis ar 8 Eanáir 2016. Agus fuair Bowie bás de bharr ailse ar an 10ú Eanáir 2016.[6]

In Éirinn agus as Gaeilge[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ó 1987, nuair a sheinn Bowie a chéad ghig i mBaile Shláine, Co. na Mí, ba mhinic é ar ais in Éirinn ag seinm i mBÁC, agus fiú i mBéal Feirste in 1995, nuair gur bheag ceoltóir mór le rá a bhí sásta seinm ar an taobh ó thuaidh den teorainn.[5]

In 2003, nuair sheinn Bowie in Éirinn den uair dheireanach, sa Phoint i mBÁ¢, cuimhneoidh sibh ar na focail “Tiocfaidh ár lá” a scread sé amach ag deireadh an amhráin ‘Rebel Rebel’.[7][5]

Bhí leaganacha Gaeilge de mhóramhráin David Bowie le cloisteáil ag ceolchoirm i mBaile Átha Cliath sa bhliain 2016.[8] IMRAM a bhí i mbun ‘Réaltneach: Tionscadal David Bowie’ a cuireadh ar stáitse in Amharclann an Pavilion i nDún Laoghaire. An file Gabriel Rosenstock a d’aistrigh amhráin Bowie go Gaeilge agus Liam Ó Maonlaí, Hilary Bow agus The Brad Pitt Light Orchestra a chuir na leaganacha nua i láthair.[9]

Dioscliosta[cuir in eagar | athraigh foinse]

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Ar aistear chun na réaltaí: Liam Ó Maonlaí ag canadh an ceol David Bowie, 21 D.F. 2016
  2. Nuacht RTÉ (2016-01-11). "Omós á léiriú do David Bowie atá básaithe" (in ga). 
  3. ccea.org.uk. "COMHAD FÍRICÍ: CEOL GCSE". Dáta rochtana: 2021.
  4. maynoothuniversity.ie. "David Bowie". Dáta rochtana: 2021.
  5. 5.0 5.1 5.2 Tomaí Ó Conghaile. "Nuair a labhair Bowie i nGaeilge Slán le sárlaoch ceoil ár linne" (en-US). NÓS. Dáta rochtana: 2021-01-11.
  6. "David Bowie dies of cancer aged 69" (en-GB). BBC News (2016-01-11). Dáta rochtana: 2021-01-11.
  7. "A Reality Tour (album)" (in en) (2020-11-21). Wikipedia. 
  8. Seán Tadhg Ó Gairbhí. "Bowie an ‘Réaltnach’ chugainn as Gaeilge" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2021-01-11.
  9. "‘Seo é Ground Control chuig Major Tom…’ – blaiseadh de liricí David Bowie as Gaeilge!" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2021-01-11.
  10. http://www.bbc.com/news/entertainment-arts-35278872


CEOL
Is síol ceoil é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.