An Scéim Mháthar agus Linbh

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Lucht taistil, 1946, Máthair agus Leanbh

Scannal polaitiúil in Éirinn sna 1950idí a bhí sa Scéim Mháthar agus Linbh.

Cúlra[cuir in eagar | athraigh foinse]

Páirtí polaitiúil radacach ab ea Clann na Poblachta, a bunaíodh sa bhliain 1946. Ba é Seán Mac Giolla Bhríde ceannaire an pháirtí. Bunaíodh an chéad rialtas idir-pháirtí tar éis an olltoghcháin 1948. Tháinig Fine Gael, Páirtí an Lucht Oibre, Páirtí an Lucht Oibre Náisiúnta, Clann na Poblachta, Clann na Talmhan agus roinnt Teachtaí neamhspleácha le cheile chun Fianna Fáil a chur as oifig. Fuair an Clann dhá áit sa chomh-aireacht - ceapadh Mac Giolla Bhríde mar Aire Gnóthaí Eachtracha agus ceapadh Nollaig de Brún mar Aire Sláinte.

Acht Sláinte 1947[cuir in eagar | athraigh foinse]

Thóg an rialtas Fianna Fáil an tAcht Sláinte 1947[1] isteach tar éis dóibh Páipéar Bán a ullmhú. Ach níor thóg siad an tríú chuid den Páipéar isteach roimh an olltoghchán sa bhliain 1948.

Aire nua[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ag am céanna bhí drugaí nua ar fáil (vacsaín BCG agus an phenicillin, mar shampla). Bhí na drugaí nua ábalta galair éagsúla a leigheas, rud a bhí do-dhéanta roimhe sin. Chuir de Brún scéim scagthastála don eitinn ar bun a bhí saor in aisce don phobail. Dhíol sé acmhainní na roinne chun íoc as a fheachtas, a d'ísligh go mór ráta na heitinne in Éirinn.

Géarchéim[cuir in eagar | athraigh foinse]

Thaitin an an tAcht Sláinte 1947 le de Brún. Rinne sé iarracht cuid III den Páipéar Bán a chur i bhfeidhm, a d'éirigh an Scéim Mháthar agus Linbh níos déanaí. Chuirfeadh an scéim cúram sláinte saor in aisce ar fáil, coincheap radacach ag an am. Ach chuir an Eaglais agus na dochtúirí in aghaidh na scéime. Níor thacaigh na hairí rialtais eile le de Brún. Bhí easaontas sa Chlann maidir leis an scéim freisin - bhí an Eaglais go mór in éadan na scéime agus níor thacaigh Mac Giolla Bhríde le de Brún.

D'éirigh de Brún as an rialtas agus as an gClann sa bhliain ar an 11 Aibreán 1951 nuair nár thacaigh an rialtas leis an Scéim Máthar agus Linbh.

Oidhreacht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Cé gur theip ar de Brún leis an Scéim Mháthar agus Linbh, chuir an chéad rialtas eile (rialtas Fhianna Fáil) roinnt de na polasaithe céanna i bhfeidhm.

Naisc Sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]