Leonardo da Vinci

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Leonardo da Vinci
Leonardo self.jpg
Portráid féin ar chailc dearg timpeall 1512 go 1515.
Ainm Breithe Leonardo di Ser Piero
Breith 15 Aibreán, 1452
Vinci, Flórans, an Iodáil
Bás 2 Bealtaine, 1519
Amboise, Indre-et-Loire, an Fhrainc
Náisiúntacht Iodálach
Gluaiseacht An tArd-Athbheochan (An tArd-Renaissance)
Saothair Mona Lisa, An Suipéir Déanach, Uomo vitruviano
Síniú
Da Vinci Signature.svg

Ileolaí Iodálach ab ea Leonardo di ser Piero da Vinci (15 Aibreán, 14522 Bealtaine, 1519), a bhí ina eolaí, matamaiticeoir, innealtóir, cumadóir, eolaí anatamaíochta, péintéir, dealbhóir, ailtire, luibheolaí, ceoltóir agus scríbhneoir.

Mac dlíodóra, rugadh é i gceantar Vinci i bhFlórans i 1452. Rinne sé staidéar ar an ealaín don chéad uair faoi Verrochio, agus thosaigh é mar ealaíontóir neamhspleách i 1477. Bíodh nach raibh a shaothar ealaíonta chomh líonmhar san bhain sé clú domhanda amach mar sin féin. Ar a shaothair is mó clú tá An Suipéar Déanach agus An Mona Lisa.

Chuir da Vinci i gcuntas a shaothar taighde — i leabhair nóta, a bhí lán de nótaí inspéise agus de léaráidí gléineacha, a bhí scríofa ón dtaobh dheas go dtí an taobh chlé i scríbhinn léargais. Bhí anatamaíocht an choirp, fás an linbh sa bhroinn, dlíthe tonn agus sruth, dlíthe eitilte, geolaíocht, fisic agus réalteolaíocht ar ábhair léinn an fhir iontach seo. Cheap sé paraisiút, inneall eitilte, agus fomhuireán chomh maith.

Tagairtí[athraigh | edit source]