Seosamh Ó Duibhginn

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Seosamh Ó Duibhginn

Rugadh Seosamh Ó Duibhginn i gContae Ard Mhacha sa bhliain 1914, agus bhí baint aige agus é fós ina ógánach le hArm Phoblacht na hÉireann. Ba é sin ba chúis lena chur faoi ghlas i bpríosún Bhóthar Chromghlinne i mBéal Feirste in aois a naoi mbliana déag.

D'oibrigh sé mar sclábhaí i Learpholl i ndeireadh na dtríochaidí agus mar ghlasaire in Éirinn. I mbraighdeanas i gCampa an Churraigh a bhí sé i rith an Dara Cogadh Domhanda.

D'fhoghlaim sé Gaeilge ó Mháirtín Ó Cadhain, sárúdar agus gníomhaí, le linn dóibh beirt a bheith i gCampa an Churraigh, agus níos déanaí i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, áit a raibh Ó Cadhain ar dhuine de na léachtóirí. Bhí Ó Duibhginn ina bhall d’Ailtirí na hAiséirighe, dream radacach Gaeilge.

Bhí luí aige leis an scríbhneoireacht, ach b’fhada go ndeachaigh sé i gceann na ceirde sin. Sa bhliain 1954 chuidigh sé leis an gClóchomhar Tta, foilsitheoir Gaeilge, a bhunú. Ina chathaoirleach ar Choiste na Leabhar dó bhí lámh aige i leabhair le Máirtín Ó Direáin, Seán Ó Tuama agus Dónall MacAmhlaigh a fhoilsiú. Chuaigh sé i mbun pinn é féin sa bhliain 1960 nuair a chuir sé 'Dónall Óg', amhrán a mhair ina lán leaganacha, in eagar[1]. Tháinig roinnt saothar eile óna lámh: An Muircheartaigh (1970), Séamus Mac Giolla Choille (1972) agus dhá dhírbheathaisnéis - Ag Scaoileadh Sceoil (1962) agus Tuairisc (1982).

Bhí Ó Duibhginn ina bhall de Chonradh na Gaeilge, de Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge agus de Bord na Leabhar Gaeilge. Bhí sé ina eagarthóir páirtaimseartha ar 'Feasta', iris oifigiúil Chonradh na Gaeilge, anuas go dtí an bhliain 1963. Ina dhiaidh sin bhí post lánaimseartha aige mar eagarthóir Gaeilge do Scéala Éireann agus é ag scríobh 'An Mhuintir Seo Againne' agus ' I Mo Thuairimse ', colúin sheachtainiúla.

Chuaigh sé ar scor sa bhliain 1979, agus fuair sé bás sa bhliain 1994.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. O’Duibhguinn, Seosamh. Dónall Óg – Taighde ar an amhrán. An Clóchomhar, Dublin, 1960

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Cartlann an DuibhginnighSliocht as Ag Scaoileadh Sceoil