Pelé

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Infotaula de personaPelé
Pele con brasil (cropped).jpg
Cuir in eagar ar Wikidata
Beathaisnéis
Breith(pt-br) Edson Arantes do Nascimento
23 Deireadh Fómhair 1940
Três Corações, An Bhrasaíl Cuir in eagar ar Wikidata
Bás29 Nollaig 2022
82 bliana d'aois
Morumbi District, An Bhrasaíl (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Siocair bháisBás nádúrtha (Ailse cholaireictach agus multiple organ dysfunction syndrome (en) Aistrigh)
Áit adhlacthaMémorial Nécropole Ecumênica (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
3 Aire Spóirt na Brasaíle
1 Eanáir 1995 – 31 Nollaig 1998
← Bernard RajzmanRafael Greca →
Cuir in eagar ar Wikidata
Faisnéis phearsanta
Ainm cleitePelé Cuir in eagar ar Wikidata
Teanga dhúchaisAn Phortaingéilis
Meáchan74 kg
Airde173 cm Cuir in eagar ar Wikidata
LámhcheannasDeasógacht
Gníomhaíocht
Suíomh oibre Brasília Cuir in eagar ar Wikidata
Gairmimreoir sacair, aisteoir scannáin, polaiteoir, aisteoir Cuir in eagar ar Wikidata
FostóirNáisiúin Aontaithe Cuir in eagar ar Wikidata
TeangachaAn Phortaingéilis, an Béarla agus An Spáinnis
Tír spóirtAn Bhrasaíl Cuir in eagar ar Wikidata
Spórtsacar Cuir in eagar ar Wikidata
Ionad ar an bhfoireann / speisialtachtIonsaitheoir agus imreoir lár páirce
Uimhir spóirt10
Gníomhréim
  Youth sports (en) Aistrigh
1953–1956 Bauru Atlético Clube (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
  Foireann enllaç= enllaç=
1956–1974 Santos F.C. (en) Aistrigh 659(643)
1957–1974 Santos F.C. (en) Aistrigh 1,116(1,091)
1975–1977 New York Cosmos (en) Aistrigh 65(111) Cuir in eagar ar Wikidata
  Foireann spóirt náisiúnta enllaç= enllaç=
1957–1971 Flag of Brazil.svg  Brazil national football team (en) Aistrigh 92(77) Cuir in eagar ar Wikidata
Ghlac sé/sí páirt i
20142014 Copa Libertadores (en) Aistrigh
1970Corn FIFA an Domhain 1970
Iúil 1966Corn FIFA an Domhain 1966
1962Corn FIFA an Domhain 1962
Meitheamh 1958Corn FIFA an Domhain 1958 Cuir in eagar ar Wikidata
Teaghlach
CéileAssíria Nascimento (1994–2008)
Marcia Aoki (2016–2022) Cuir in eagar ar Wikidata
PáirtíXuxa (1981–1986) Cuir in eagar ar Wikidata
PáisteEdson Cholbi Nascimento
 (OOjs UI-like kinship-progressive-black.svg Assíria Nascimento)
Sandra Regina Machado
 (OOjs UI-like kinship-progressive-black.svg ) Cuir in eagar ar Wikidata
AthairDondinho
Croineolaíocht
29 Nollaig 2022death and funeral of Pelé (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Síniú
Firma de Pelé.svg

Suíomh gréasáinpele10.org Cuir in eagar ar Wikidata
IMDB: nm0671446 Allocine: 35698 Allmovie: p55818 TV.com: people/pele
Facebook: Pele Twitter: Pele Instagram: pele Musicbrainz: 736ce674-b38c-4c81-bdee-4c586a01f9cc Songkick: 104191 Discogs: 458280 FIFA: 63869 UEFA: 100492

Imreoir sacair as Três Corações, an Bhrasaíl ab ea Pelé (a rugadh Edison Arantes do Nascimento ar an 23 Deireadh Fómhair 1940 agus d'éag 29 Nollaig 2022). Feictear air mar an t-imreoir is fearr a d'imir an spórt riamh, agus tugtar an leasainm An Rí air go minic.[1] Idir na blianta 1956 agus 1977, nuair a d'éirigh sé as an spórt, scóráil sé níos mó ná míle cúl don fhoireann Santos, agus bhuaigh sé trí Chorn Domhanda le foireann náisiúnta na Brasaíle.

Saol[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ba é Edison Arantes do Nascimento an fíor-ainm a thug a thuismitheoirí air, in ómós Thomas Edison. Ag tús a shaoil, baintí úsáid as an leasainm Dico.

Fuair sé an leasainm Pelé agus é sa mheánscoil, nuair a d'fhuaimnigh sé ainm a laoich Bilé mícheart (dúirt sé "Pilé" in áit "Bilé"). Níor mhaith leis an ainm ar dtús, agus bhuail sé dorn ar an chéad duine a thug an t-ainm sin air. Scríobh Pelé ina dhírbheathaisnéis nach raibh smaoineamh ar bith aige fhéin nó ag a chairde faoin chiall. Tá sé cosúil leis an bhfocal Gaeilge peil, agus tá focal Eabhraise leis an bhfuaimniú céanna a chiallaíonn “iontas” (פֶּלֶא, mar a scríobhtar é sa teanga úd).

Pelé leis an Uachtarán Lula da Silva, 2004.

Éachtaí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is é an t-éacht is cáiliúla a rinne Pelé ná scóráil sé 1,279 gcúl le linn 1,363 chluiche mar imreoir proifisiúnta, éacht atá aitheanta mar churiarracht dhomhanda Guinness.[2]

Scóráil sé an ceathrú méid is mó cúl i gcluichí idirnáisiúnta, tar éis Ronaldo, Gerd Muller agus Just Fontaine (77 cúl i 92 cluiche).

Bhuaigh sé an duais FIFA "Imreoir na Bliana" dhá uair, agus "Imreoir na Fichiú hAoise".

Bhuaigh sé trí Chorn Domhanda sna blianta 1958, 1962 agus 1970. Fuair sé cúl in dhá chluiche ceannais sa Chorn Domhanda (1958 agus 1970).[3]

Sa bhliain 2005, bhronn an BBC an BBC Sports Personality of the Year Lifetime Achievement Award air.

Bás[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhuail ailse drólainne é agus bhásaig Pelé ar 29 Nollaig 2022 san ospidéal i São Paulo, in aois 82 dó.

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Ómós do Pelé ó laochra , agus Uachtarán Micheál D Ó hUiginn" (en-GB) (2022-12-31). Dáta rochtana: 2022-12-31.
  2. Conradh na Gaeilge (31 Nollaig 2022). "Nuacht Mhall (podcast), Baile Átha Cliath" (ga-IE). Listen Notes. Dáta rochtana: 2023-01-04.
  3. "List of international goals scored by Pelé" (as en) (2022-12-29). Wikipedia.