Molaibdéineam

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
WD Bosca Sonraí Dúil CheimiceachMolaibdéineam
Molybdenum crystaline fragment and 1cm3 cube.jpg
Cuir in eagar ar Wikidata
Substaint cheimiceachdúil cheimiceach, combustible powder (en) Aistrigh agus aicme eintiteas ceimiceach
Molaibdéineam sa tábla peiriadach
Siombail cheimiceachMo
Uimhir adamhach42
Mais adamhach95.95
Cumraíocht leictreon[Kr] 4d⁵ 5s¹
Peiriad, Grúpapeiread 5
Dúil Ghrúpa 6
Airíonna fisiceacha
Dlús10.28 kg/m⁻³
Leáphointe4,752
Fiuchphointe8,717
Leictridhiúltacht2
Ga ianach0.69, 0.65, 0.46, 0.61, 0.41, 0.59 agus 0.73
Stair
AimsitheoirCarl Wilhelm Scheele
Fionnachtain1778
Eapainmluaidhe
Mo-TableImage.svg

Is é an molaibdéineam dúil uimhir a 42 i dtábla peiriadach na ndúl, agus is é an tsiombail cheimiceach a sheasann dó ná Mo. Ba é Peter Jacob Hjelm, an ceimiceoir Sualannach, ba thúisce a d'aonraigh ina dhúil é, thiar sa bhliain 1781. Cúpla bliain roimhe sin, áfach, d'aithin Carl Wilhelm Scheele mar dhúil ar leith é, cé nach raibh sé ábalta na comhdhúile a dhí-ocsaídiú go miotal glan. Bhí aithne ar a lán mianraí molaibdéinim i bhfad roimhe sin féin, áfach.

Ceann de na miotail trasdultacha é an molaibdéineam, agus é sa ghrúpa chéanna leis an gcróimiam agus leis an tungstan. Miotal liath é. Tá sé níos cosúla leis an tungstan, ó thaobh na ceimice de.

Tá an t-ainm sin "molaibdéineam" bunaithe ar ainm na luaidhe sa Ghréigis. Is í an fhoinse is fearr molaibdéinim atá ar fáil sa dúlra ná an mianra ar a dtugtar molaibdéinít. Tá a fhios againn inniu gurb éard atá ann ná déshuilfíd an mholaibdéinim, MoS2, ach shíl na daoine ar feadh i bhfad gur comhdhúil de chuid na luaidhe a bheadh ann.

Tá seacht n-iseatóp nádúrtha ag an molaibdéineam, agus an chuid is mó acu cobhsaí. An cúpla ceann acu atá radaighníomhach, is follasach go bhfuil leathré an-fhada acu. Is é an t-iseatóp is flúirsí ná Mo-98, a sheasann d'aon adamh molaibdéinim as an gceathrar, beagnach (24.13 % de mholaibdéiniam an dúlra, le bheith beacht).

Is iad na huimhreacha ocsaídiúcháin is tábhachtaí ná +2, +3, +4, +5, agus +6.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]