Máire I, Banríon na nAlbanach

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Máire I, Banríon na nAlbanach
Mary Queen of Scots Blairs Museum.jpg
monarc na hAlban

Nollaig 14, 1542 - Iúil 24, 1567
Séamas V na hAlban - Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire
Queen Consort of France (en) Aistrigh

Iúil 10, 1559 - Nollaig 5, 1560
Saol
Eolas breitheGleann Iucha, 8 Nollaig 1542, 1542
NáisiúntachtRíocht na hAlban
Áit chónaitheAlbain
Fotheringhay Castle (en) Aistrigh
Chartley Castle (en) Aistrigh
Páras
Teanga dhúchaisAn Albainis
BásFotheringhay Castle (en) Aistrigh, 8 Feabhra 1587, 1587
Áit adhlacthaAbtheach Westminster
Ard-Eaglais Peterborough
Cúis bháispionós an bháis (dícheannadh)
Muintir
AthairSéamas V na hAlban
MáthairMary of Lorraine
Céile/CéilíFrancis II na Fraince  (Aibreán 24, 1558, Aibreán 24, 1558 (Ghréagóra) -  1560)
Henry Stuart, Lord Darnley (en) Aistrigh  (Iúil 29, 1565 (Ghréagóra) -  1567)
James Hepburn, 4th Earl of Bothwell (en) Aistrigh  (1567, Bealtaine 15, 1567 (Ghréagóra) -  1578)
Páistí
Siblíní
Teaghlach
TreibhTeaghlach na Stíobhartach
Oideachas
Teangachaan Béarla
An Albainis
an Fhraincis
An Laidin
MúinteoiríGeorge Buchanan (en) Aistrigh
Gairm
Gairmpolaiteoir, , uasal, céile an rí agus céile an rí
Saothar iomráiteachOxburgh Hangings (en) Aistrigh
Duaiseanna
Cleamhnú
ReiligiúinCaitliceachas
Discogs ID1548010 agus 3746879
Marysign.jpg

Bá í Màiri I (ar a dtugtar is gnáthaí Màiri (Máire), Banríon na nAlbanach i nGaeilge agus Marie Stuart sa bhFraincis) (8 Nollaig, 1542 - 8 Feabhra, 1587) Banríon na hAlban, ón 14 Nollaig, 1542 go 24 Iúil, 1567.

Ba í Máire an t-aon leanbh dlisteanach marthanach a bhí ag an Rí Séamas V. Bhí sí 6 lá d'aois nuair a bhfuair a hathair bás agus rinneadh Banríon na nAlbanach dí. Ghlac a máthair, Marie de Guise (Gaeilge na hAlban: Màiri de Guise) an leasríocht agus fuair a hiníon an Choróin naoi mí ina dhiaidh sin.

Phós sí François, Dauphin na Fraince, a tháinig i gcoróin François II, sa bhliain 1559. Mar sin féin, ní raibh Màiri ina Banríon na Fraince le fada; bhí sí ina mbaintreacha ar an 5ú lá Nollaig, sa bhliain 1560, nuair a fuair a fear céile bás. D'fhill Màiri ar ais go hAlbain, ag teacht i dtír i Lìte (nó 'Leith', sa Bhéarla) ar an 19 Lúnasa, sa bhliain 1561. Ceithre bliana ina dhiaidh sin, phós sí a céad col ceathrar, Henry Stuart, Tiarna Darnley. Bhí aontas míshásta acu agus i Feabhra na bliana 1567, fuarthas Darnley marbh sa ghairdín ag Kirk o'Field , tar éis pléascadh ollmhór sa teach.

Phós sí James Hepburn, an 4ú Iarla Bothwell, go luath ina dhiaidh sin. Chreidtear go raibh Hepburn freagrach as an Tiarna Darnle a dhúnmharú. Tar éis éirí amach in aghaidh an lánúin, príosúníodh Màiri i gCaisleán Loch Lìobhann, ar an 15 Meitheamh agus iachall uirthi éirí as mar bhanríon, i bhfabhar a mac, nach raibh ach aon bhliain d'aois, Séamas VI. Clár [hide]