France Prešeren

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
France Prešeren
Prešern-Goldenstein.jpg
Saol
Eolas breithe Vrba (en) Aistrigh, Nollaig 3, 1800
Náisiúntacht Austrian Empire (en) Aistrigh
Illyrian Provinces (en) Aistrigh
Grúpa eitneach Slóivéanaigh
Bás Kranj (en) Aistrigh, Feabhra 8, 1849
Na cúinsí a bhaineann lena b(h)ás bás nádúrtha (ciorróis)
Muintir
Páirtí/Páirtithe Ana Jelovšek (en) Aistrigh
Páistí
Oideachas
Alma mater Ollscoil Vín
Teangacha An tSlóivéinis
An Ghearmáinis
Gairm
Gairm file, dlíodóir, scríbhneoir agus poet lawyer (en) Aistrigh
Saothar iomráiteach Baptism on the Savica (en) Aistrigh
Daoine le tionchar air/uirthi Veirgil, Friedrich Schlegel (en) Aistrigh, Friedrich Schiller, Johann Wolfgang von Goethe, Luís de Camões agus Adam Mickiewicz
Gluaiseacht Rómánsachas

File náisiúnta na Slóivéine is ea France Prešeren (2/3 Nollaig 18008 Feabhra 1849).[1]

Saol[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhí Prešeren ina dhlíodóir cúnta amháin ar feadh beagnach 20 bliain, mar measadh gur radacach polaitiúil agus saorsmaointeoir a bhí ann. https://gd.wikipedia.org/wiki/France_Pre%C5%A1eren

France Prešeren - lithograph (1866, Preširnove poezije) 01.jpg

D'ainneoin gur mhian lena mháthair go ndéanfadh Prešeren Óg staidéar ar an sagartacht, thug sé faoi staidéar an dlí in Ollscoil Vín.

Bhain Prešeren céim sa dlí amach sa bhliain 1828. Bhí sé ag obair mar dhlíodóir cúnta ar feadh beagnach fiche bliain; dhiúltaigh na húdaráis Hapsburg d'iarratais líonmhara a rinne sé a chleachtadh féin a chur ar bun, toisc gur measadh gur radacach polaitiúil agus saorsmaointeoir a bhí ann. Fiú le linn na mblianta beaga ar tugadh cead dó cleachtadh go neamhspleách, ní raibh rath air—go pointe áirithe, deirtear, toisc go raibh sé ina ionadaí saor in aisce do chliaint bhochta go minic.

Ljubljana

Bhí saol míshona ag Prešeren tríd is tríd. Chomh leis na mbac a a cuireadh ar a dhul chun cinn gairmiúil, ba alcólach déanta é, a raibh sé de nós aige a bheith i ngrá go míshásta agus mhair sé i ndiaidh an chuid is mó dá chairde (fuair duine acu bás ina bhaclainn aige, sa bhrí litriúil).

Mar sin féin, ghnóthaigh a oidhreacht liteartha stádas an fhile náisiúnta sa tSlóivéin dó.

Trom ar an ól, bhuail galar ae é agus d'éag Prešeren ar an 8 Feabhra 1849.

Tiomchar[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tháinig focail an amhráin náisiúnta reatha óna dhán Zdravljica ('Sláinte'). Is lá saoire poiblí é an 8 Feabhra (Prešernov dan). In ómós do Prešeren a ainmníodh duaiseanna cultúrtha is airde de chuid an náisiúin.

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Scoil Dlí, COBÁC (2018). "France Prešeren" (ga). www.facebook.com. Dáta rochtana: 2021-02-09.
  2. Hein Jaap Hilarides (Aistriúchán: Peadar Ó Ceannabháin). "HAADSTIK I". Dáta rochtana: 2021.