An Chorsaic

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Infotaula de geografia políticaAn Chorsaic
Corsica (co) Cuir in eagar ar Wikidata
Flag and coat of arms of Corsica (en) Coat of Arms of Corsica.svg
Flag and coat of arms of Corsica (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Corse-photosat.jpg
Cuir in eagar ar Wikidata

Suíomh
Corse in France.svg
 42°09′00″N 9°05′00″E / 42.15°N 9.0833°E / 42.15; 9.0833
Stát ceannasachAn Fhrainc
Eintiteas críochach riaracháin de chuid na FrainceAn Fhrainc mheitreapholaiteach Cuir in eagar ar Wikidata

Príomhchathair Ajaccio Cuir in eagar ar Wikidata
Daonra
Iomlán 340,440 (2019) Cuir in eagar ar Wikidata
Teanga, nó leagan teanga An Chorsaicis Cuir in eagar ar Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid de An Fhrainc Cuir in eagar ar Wikidata
Achar dromchla 8,680 km² Cuir in eagar ar Wikidata
Suite i nó in aice le limistéar uisce An Mheánmhuir Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is airde Monte Cinto (en) Aistrigh (2,706 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Sonraí stairiúla
Cruthú Eanáir 1, 1972Réigiún na Fraince
Éarlamh Devota (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Eagraíocht pholaitiúil
Comhlacht feidhmiúcháin Executive Council of Corsica (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Comhlacht reachtach Corsican Assembly (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Lonnaithe i gcrios ama
Eile

Suíomh gréasáin isula.corsica Cuir in eagar ar Wikidata

Is í an Chorsaic (Corsaicis: Corsica, Fraincis: Corse) an ceathrú hoileán is mó sa Mheánmhuir (i ndiaidh na Sicile, an tSairdín agus na Cipire). Tá sí suite amuigh ó chósta thoir na hIodáile agus thoir theas ón Fhrainc, agus taobh ó thuaidh d'oileán na Sardíne.[1] Tá 275,000 duine ina gcónaí ann.

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Rugadh Napoleon Bonaparte ann sa bhliain 1769, i bpríomhchathair an oileáin, Ajaccio. An teach ina raibh a mhuintir ina chónaí san am, is é sin Maison Bonaparte, is músaem é inniu.

Riaracháin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Áirítear an Chorsaic ar réigiún de chuid na Fraince, cé gurb é an stádas atá ag an oileán sa dlí ná collectivité territoriale, is é sin, "tiomsaitheacht chríche". Ciallaíonn sin mar shampla go bhfuil "dáil" nó "parlaimint" na Corsaice, an Assamblea di Corsica, níos cumhachtaí ná mar a bhíonn na tionóil réigiúnacha san Fhrainc de ghnáth.

suite amuigh ó chósta thoir na hIodáile agus thoir theas ón Fhrainc

Is iad Ajaccio agus Bastia an dá chathair is mó san oileán. Sna blianta 1975-2018 bhí an t-oileán roinnte ina dhá chúige, mar atá, Haute-Corse ("Uachtar na Corsaice") agus Corse-du-Sud ("Corsaic Theas"), agus ba í Bastia príomhchathair Haute-Corse.

Tháinig deireadh leis an deighilt seo sa bhliain 2018, áfach, agus is aon aonad riaracháin amháin é an t-oileán arís.

Droichead ar an D84 (abhainn Erco)

Teangacha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is í an Fhraincis is mó a labhraítear san oileán inniu, ach tá a dteanga féin ag muintir na Corsaice, an Chorsaicis, cé nach bhfuil sí ó dhúchas ach ag céatadán beag ag bunadh an oileáin inniu.

Is iad na canúintí úd Gallurese agus Sassarese i dTuaisceart na Sairdíne na teangacha is mó gaol leis an gCorsaicis, agus deir cuid de na teangeolaithe go bhfuil siad - an teanga Gallurese ach go háirithe - níos cóngaraí don Chorsaicis ná don tSairdínis.

Tá cosúlachtaí go leor idir cás na Gaeilge in Éirinn agus cás na Corsaicise sa gCorsaic.[2]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Diarmuid Johnson. "Corsica – Oileán faoi Rún" (ga). Beo!. Dáta rochtana: 2020-08-23.
  2. Maitiú Ó Coimín. "‘Namhaid na Poblachta an fhéiniúlacht teanga’ Stádas oifigiúil diúltaithe don Chorsaicis ag Macron" (en-US). NÓS. Dáta rochtana: 2020-08-23.