Manuel Azaña

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Manuel Azaña

Ba pholaiteoir Spáinneach é Dr. Manuel Azaña Díaz (as Alcalá de Henares, in aice le Maidrid, 10 Eanáir, 18803 Deireadh Fómhair, 1940, Montauban, An Fhrainc). Bhí sé mar an dara uachtaráin (agus an uachtaráin dheireanach) i Dara Phoblacht na Spáinne. Roimh an phost sin bhí sé mar aire cogaidh sa chéad rialtas den phoblacht (Aibreáin-Meitheamh 1931), agus mar an príomh aire idir Meitheamh 1931 agus Meán Fómhair 1933, roimh (Bealtaine 1936 - Aibreáin 1939).

A Ghairm bheatha luaithe[athraigh | edit source]

Nuair a rugadh é bhí a chlann saibhir ach fuair a thuismitheoirí bás agus é fós óg. Rinne sé staidéar sa Universidad Complutense, Institiúid Cisneros agus Agustinos in El Escorial. Thug ollscoil Zaragoza cead dó bheith ina dhlíodóir sa bhliain 1897, agus thug an Universidad Complutense dochtúireacht dó sa bhliain 1900.

Sa bhliain 1909 fuair sé post sa príomh stiúrthóireacht clárlanna, thaisteal sé go Páras sa bhliain 1911. Bhí suim aige sa polaitíocht agus chuaigh sé isteach i bpáirtí Poblachtach léasú faoin gceannaire Melquíades Álvarez. Chabhraigh sé le páipéar nuachta a chuir ar fáil, mar shampla El Imparcial agus El Sol. I rith An Chéad Cogadh Domhanda thug sé tuairsc ar an bhFronta Thiar. Scríobh sé le claontuairim do na Francaigh agus deirtear gur thug faisnéis mhíleata na Fraince airgead dó. Níos déanaí bhí sé mar stiúrthóir ar irisí mar an Pluma (a bhúnaigh sé le deartháir a bhean chéile, Cipriano Rivas Cherif) agus España idir 1920 agus 1924. Bhí sé mar rúnaí ar Ateneo de Madrid (1913-1920), agus mar uachtarán air sa bhliain 1930. Bhí sé mar iarrthóir sna toghcháin don cúige Toledo sa bhliain 1918 agus 1923, ach theip ar i ndiaidh a chéile. Sa bhliain 1926 bhúnaigh sé Acción Republicana le José Giral.

Bhí sé an-léirmheastach i dtaobh an deachtóra Miguel Primo de Rivera, fhoilsigh sé forógra i gcoinne an deachtóra agus Rí Alfonso XIII sa bhliain 1924. Níos déanaí ghlac sé páirt i gcomhaontú San Sebastián sa bhliain 1930, bhí an comhaontú seo mar nuicléas don rialtas poblachtánach sa todhchaí a eagraíodh tar éis torthaí an toghcháin ar an 12 Aibreán 1931.