William Thomson

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
William Thomson,
an Tiarna Kelvin
Lord Kelvin photograph.jpg
An Tiarna Kelvin le Hubert von Herkomer
Dáta breithe 26 Meitheamh, 1824
  Béal Feirste, Contae Aontroma
Dáta báis 17 Nollaig, 1907
  Inbhear Áir, Albain
Náisiúntacht Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Éireann
Réimsí Fisic
Iomráiteach do Joule-Thomson éifeacht
Ábhair Kelvin
Tonn Kelvin
Éagobhsaíocht Kelvin-Helmholtz
Meicníocht Kelvin-Helmholtz
Cothromú
Maighnéadfhriotaíocht
An téarma 'fuinneamh cinéiteach'
Duaiseanna Bonn Copley
Bonn ríoga
Duais Smith
Síniú
Lord Kelvin Signature.svg

Ba fisiceoir matamaiticiúil agus innealtóir Éireannach é William Thomson, nó an Tiarna Chaolbheinn, an 1ú Barún Kelvin, OM, GCVO, PC, PRS, FRSE, (26 Meitheamh 182417 Nollaig 1907) a saolaíodh i mBéal Feirste.

Chuir Thomson go mór le tógáil na fisice mar disciplín[1]. Bhí ról lárnach aige in aontú na heolaíochta sa chéad sin trí gach athrú fisiciúil a shamhlú mar fheiniméan a raibh baint éigin aige le fuinneamh. Fathach ab ea Thompson i bhfisic an chéid sin, díreach mar a bhí Newton sa 17ú céad agus Einstein sa 20ú céad.

Chabhraigh Thomson le bunú na fisice nua-aoisí, shaothraigh dara dlí na teirmidinimice, an dearbhscála teochta (in aonaid atá ainmnithe as: ceilviní), agus teoiric dhinimiciúil an teasa. D'fhorbair sé anailís mhatamaiticiúil an leictreachais, an mhaighnéadais, is na hidridinimice.

Scála teochta Kelvin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá a ainm i mbéal an phobail toisc gurb é a d'fhorbair an scála Kelvin le haghaidh na dearbhtheochta a thomhais.

Bhronnadh an gradam Barún air as ucht a mhórghníomhartha.

Popular Science Monthly, Iml 10, 1876

Tá "Kelvin" díorthaithe ó ainm na habhann an abhainn Kelvin, a tharshreabhann Ollscoil Glascú na hAlban.

Aireagáin eile[cuir in eagar | athraigh foinse]

Leag Thomson bunús faoi theoiric leictreamaighnéadach an tsolais. Rinne sé cinneadh ar aois gheofhisiciúil an Domhain.

Bhí Thomson gníomhach i dteileagrafaíocht faoin muir, rinne fionnachtana le húsáid na gcáblaí faoin muir, chabhraigh leis an mBreatain ionad róchéimiúil a bhaint amach i gcumarsáid dhomhanda sa 19ú céad.

William Thomson, Lord Kelvin cph.3b11884.jpg

Saol[cuir in eagar | athraigh foinse]

Rinne sé obair thábhachtach in Ollscoil Ghlascú agus é ag plé le anailís mhatamaiticiúil ar leictreachas agus teirmidinimic.

Tharraing a shaol mar aireagóir clú dó agus a d'fhág é ina dhuine saibhir laochmhar agus onórach.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Hussey, Matt - Fréamh an Eolais (Coiscéim 20011)