UNESCO

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
UNESCO
Bratach UNESCO
Bratach UNESCO
Ceanncheathrú: Páras, An Fhrainc
Ballraíocht: 193 Ballstáit + 6 stáit chomhpháirteach
Ard-Rúnaí: Audrey Azoulay Flag of France.svg
Foirmiú: 1945
Suíomh gréasáin oifigiúl: http://www.UNESCO.org

Is gníomhaireacht speisialta de chuid na Náisiún Aontaithe a bunaíodh sa bhliain 1945 é UNESCOEOECNAEagraíocht Oideachais, Eolaíochta agus Chultúir na Náisiún Aontaithe[1].

Bunaíodh é faoi Chairt na Náisiún Aontaithe le haghaidh comhoibriú idirnáisiúnta i réimsí oideachasúla, eolaíochta, agus cultúrtha a chur chun cinn.

Tá 193 ballstát agus 6 ball comhlacha ag UNESCO sa bhliain 2020.[2] D'éirigh SAM as sa bhliain 1984.[3]

Tá a ceanncheathrú lonnaithe i bPáras na Fraince.

Suíomhanna[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá oifigí ag UNESCO i go leor suíomhanna timpeall an domhain. Tá a ceanncheathrú lonnaithe i bPáras na Fraince.

Gradaim[cuir in eagar | athraigh foinse]

Clár Idirnáisiúnta Chuimhne an Domhain[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bunaíodh an Clár Idirnáisiúnta Chuimhne an Domhain UNESCO i 1992 le haitheantas a thabhairt d’oidhreacht dhoiciméadach a measann saineolaithe a bheith de “shuntas den scoth” do chultúr an domhain.[4] Bhunaigh UNESCO clár Cuimhne an Domhain i 1992 chomh maith chun caomhnú a dhéanamh ar ábhar luachmhar oidhreachta a bhí i mbaol de bharr na cogaíochta agus an tsuaite sóisialta nó de bharr easpa acmhainní.[5]

2011ˑ Cuireadh an Leabhar Cheanannais le Clár Cuimhne an Domhain UNESCO.

2018ː Cuireadh Cnuasach Bhéaloideas Éireann le Clár Cuimhne an Domhain UNESCO.[6] Tá an cnuasach béaloidis le háireamh ar chlár UNESCO mar gheall ar a “thábhacht dhomhanda” agus “an luach domhanda thar na bearta don chultúr”.

Sa bhliain 2017, bhí stádas UNESCO á lorg don Ghàidhlig, do chultúr Gaelach na hAlban agus do na h-Eileanan Siar. Ach ní bhfuair siad é (fós).

Ghlac UNESCO le cluiche na hiománaíochta mar chuid d’Oidhreacht Chultúrtha Dholáimhsithe an Chine Dhaonna.   

Oidhreacht Chultúrtha Dholáimhsithe[cuir in eagar | athraigh foinse]

I mí na Nollag 2015 dhaingnigh Éire Coinbhinsiún 2003 UNESCO maidir le Caomhnú na hOidhreachta Cultúrtha Doláimhsithe.[7] Tagraíonn oidhreacht chultúrtha dholáimhsithe ‘do na cleachtais, léirithe, nathanna, eolas, scileanna - chomh maith leis na hionstraimí, réada, déantáin agus spásanna cultúrtha lena gcois - a aithníonn pobail, grúpaí agus, i roinnt cásanna, daoine aonair mar chuid dá n-oidhreacht chultúrtha.

Ghlac UNESCO le cluiche na hiománaíochta,[8] píobaireacht uilleann agus cláirseoireacht na hÉireann, mar chuid d’Oidhreacht Chultúrtha Dholáimhsithe an Chine Dhaonna.   

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • UNESCO.org Líonláithreán oifigiúil UNESCO
    • whc.unesco.org Líonláithreán oifigiúil Oidhreacht an Domhain le liosta iomlán agus bunachair sonraí fairsinge

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organisation
  2. unesco.org (2020). "Countries" (en). UNESCO. Dáta rochtana: 2020-11-16.
  3. "About the U.S. and UNESCO". 2009-2017.state.gov. Dáta rochtana: 2020-11-16.
  4. "An tAire Stáit McHugh - Stádas mór le rá UNESCO bronnta ar Chnuasach Bhéaloideas Éireann UCD | An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta" (en). Dáta rochtana: 2020-11-16.
  5. "Cnuasach Bhéaloideas Éireann á chur le Clár Chuimhne an Domhain UNESCO" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2020-11-16.
  6. Daithí De Mórdha (2018). "‘Leanbh tabhartha’ Bill Gates agus Peig Sayers agus ‘The State Papers of a Forgotten and Neglected People’" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2020-11-16.
  7. "Oidhreacht Chultúrtha Dholáimhsithe | An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta" (en). Dáta rochtana: 2020-11-16.
  8. "Aitheantas cultúrtha idirnáisiúnta bronnta ag UNESCO ar chluiche na hiománaíochta" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2020-11-16.