Toirdhealbhach Ua Briain

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Toirdhealbhach Ua Briain
Ard-Rí na hÉireann, Rí Mumhan
Toirdhealbhach Ua Conchobhair
Réimeas 10551086
Dáta breithe 1009
Áit bhreithe Contae an Chláir
Dáta báis 14 Iúil 1086
Réamhtheachtaí Domnall Ua Lochlainn
Comharba Toirdhealbhach Ua Conchobhair

Ard-Rí Éirinn go bhfreasúra ab ea Toirdhealbhach Ua Briain (1009–14 Iúil 1086). Garmhac Bhriain Bóramha agus neacht Dhonnchaidh mac Briain, Ard-ríthe eile, a bhí ann.

Bhí éileamh aige ar ríocht na tíre ón mbliain 1055, nuair a thosaigh sé ag cur i gcoinne a uncail Donnchadh, go dtí a bhás sa bhliain 1086. Bhí teagmháil aige leis an bPápa Gréagóir VII agus le hArd-Easpaig rathúil Canterbury, Lanfranc. Shocraigh sé cathair Luimnigh mar phríomhchathair a ríochta. Thóg sé ríocht chathair Ghallach Átha Cliath ó mhuintir na cathrach sin sa bhliain 1072, agus bhronn sé í ar a mhac Muircheartach mar phrintíseacht ríochta. Tá fianaise go raibh lámh aige i bpolaitíocht Mhanann agus na Breataine Bige. Bhásaigh sé sa bhliain 1086 i gCeann Coradh tar éis tréimhse fhada fhulaingthe agus aithreachais, de réir na n-annála.