Seicteachas

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Cartún san Éigipt 

Drochthuairim nó iompar claonta in éadan grúpa shóisialta (m.sh. reiligiún áirithe) is ea seicteachas[1]. Is féidir an seicteachas a shainmhíniú mar chóras dearcaidh, creidimh agus gníomhartha in éadan grúpaí reiligiúnacha eile. Cuirtear leis an seicteachas le gach masla, fíor nó bréagach, a thugtar dá bpobal, a gcreideamh, a stair, srl.[2].

Socheolaíocht [athraigh | athraigh vicithéacs]

Is féidir le daoine aonair, pobail agus institiúidí bheith seicteach. Is é atá i gceist anseo grúpaí eile a smachtú, cearta grúpaí eile a shéanadh agus mí-úsáid a bhaint as cumhacht.

Baineann an seicteachas le ‘tromaíocht’ go minic. Mar shampla:

• an grúpa eile a fhágáil as

• manaí maslacha nó bagracha

• séanadh go bhfuil an grúpa eile ann ar chor ar bith

• drochmheas a chaitheamh ar an ghrúpa eile

• imeagla agus ionsaithe fisiceacha

Seicteachas in Éirinn[athraigh | athraigh vicithéacs]

Deirtear go bhfuil an seicteachas reiligiúnach go smior in Éirinn. Is bac mór ar shochaí ilchultúrtha é an seicteachas, dar le Dr. John Reid, iar-Státrúnaí an Tuaiscirt[3]. “Víreas i gcroí Thuaisceart Éireann,” a thug sé air.

Scríobh Robert McMillen go bhfuil an Tuaiscirt bunaithe ar an seicteachas, ar an scoilt idir an dá phobal agus tá an scoilt sin ann leis.[4] I dTuaisceart Éireann

bíonn baint ag an seicteachas le gnéithe éagsúla den saol: fostaíocht, oideachas, tithíocht srl.

Bhí an seicteachas i réim i gCúíge Uladh i bhfad sular cuireadh cosc ar an Ord Bhuí siúl ar an bhealach chonspóideach sin[5]. Mar shampla, reáchtáladh sléachtanna seicteach i gCúige Uladh sa bhliain 1641.

Sna 1960dií, rinne Gluaiseacht na gCeart Sibhialta gearán go raibh an rialtas aontachtach ag Stormont, agus na comhairlí áitiúla, ag tabhairt tithe do Phrotastúnaigh nuair a bhí i bhfad níos mó Caitliceach gan dídean.

Sráid Pakenham, Cearnóg Shaftesbury, Béal Feirste, 1981

Sa lá atá inniu ann, baineann a lán ceantar tithíochta le reiligiún amháin agus bíonn argóintí idir an pobal náisiúnach agus an pobal Protastúnach faoi chúrsaí tithíochta[6]. Maíonn an pobal náisiúnach, go fóill, nach bhfuil go leor tithe ann dóibh agus go bhfuil talamh folamh agus tithe folmha sna ceantair aontachtacha. Ach os a choinne sin, maíonn an pobal aontachtach go bhfuil bochtaineacht sna ceantair s’acu mar a léiríonn na tithe tréigthe; agus go bhfuil náisiúnaithe ag iarraidh na tithe a bhaint díobh (mar sin de mothaíonn siad faoi bhrú).

Féách freisin[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tagairtí[athraigh | athraigh vicithéacs]