Jalisco

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Infotaula de geografia políticaJalisco
Jalisco (es) Edit the value on Wikidata
Flag of Jalisco (en) Coat of arms of Jalisco.svg
Flag of Jalisco (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata

Suíomh
Jalisco in Mexico (location map scheme).svg Edit the value on Wikidata
 20°34′00″N 103°40′35″W / 20.5667°N 103.6764°W / 20.5667; -103.6764
Críoch á éileamh ag Jalisco New Generation Cartel (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Stát ceannasachMeicsiceo Edit the value on Wikidata

Príomhchathair Guadalajara Edit the value on Wikidata
Daonra
Iomlán 7,844,830 (2015) Edit the value on Wikidata
Tíreolaíocht
Achar dromchla 78,588 km² Edit the value on Wikidata
Airde 1,355 m Edit the value on Wikidata
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Cruthú 1823
Eagraíocht pholaitiúil
Comhlacht reachtach Congress of Jalisco (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
• Governor of Jalisco (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Enrique Alfaro Ramírez (2018) Edit the value on Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Cód poist 44-49 Edit the value on Wikidata
Lonnaithe i gcrios ama
Eile

Láithreán gréasáin jalisco.gob.mx Edit the value on Wikidata

Ceann de stáit Mheicsiceo atá i Jalisco, nó Saorstát Flaithiúnais Jalisco (Spáinnis: Estado Libre y Soberano de Jalisco). Tá an stát seo suite ar chósta thiar Mheicsiceo, chois an Aigéin Chiúin, agus é ag críochantacht le hAguascalientes, Zacatecas, San Luis Potosí, Nayarit, Guanajuato, Michoacán, agus Colima. Is í Guadalajara príomhchathair an stáit, agus is é an ceantar timpeall Guadalajara an dara ceantar uirbeach is mó daonra i Meicsiceo - is é an ceantar timpeall na príomhchathrach an ceann is mó, ar ndóigh.

Fuair an stát a ainm ó na hAstacaigh. Is é is brí leis ina dteanga siúd (Nahuatl) ná "machaire gainimh" (xalli-ixtli-co: xalli = gaineamh, ixtli = aghaidh, -co = áit).

Deirtear gurb as Jalisco a tháinig dhá ghné thábhachtacha de chultúr Mheicsiceo - an tequila agus an mariachi. Is éard atá i gceist leis an tequila ná deoch láidir alcólach a dhriogtar as sú coipthe (pulque) an chineál agáibhe ghoirm (Agave tequilana) a bhíonn ag fás go flúirseach in ithir bholcánach Jalisco. Fuair an deoch a hainm ó chathair Tequila i Jalisco. Maidir le mariachi, is éard atá i gceist leis ná banna ceoltóirí a sheinneann ceol bíoga bríomhar. Is féidir banna mariachi a fháil ar cíos le haghaidh fleánna agus féastaí, agus bíonn na ceoltóirí seo in ann amhráin a chanadh freisin. Is iad na hionstraimí is minice a bhíonn acu ná trumpaí, veidhlíní agus giotáir éagsúla. Is iad an guitarrón (cineál dordghiotáir) agus an vihuela (giotár ardairde a bhfuil cúig théad ann) a dhéanann mariachi den bhanna ceoil.

Is í an Spáinnis an teanga is mó a labhraítear. Níl teanga bhundúchasach ach ag 1 % de mhuintir an stáit, agus is iad na teangacha is tábhachtaí acu seo ná an teanga Nahuatl - seanteanga na nAstacach arb í an teanga bhundúchasach is tábhachtaí i Meicsiceo inniu féin - an teanga Huichol - teanga a bhfuil lúb ghaoil aici leis an teanga Nahuatl - agus an teanga Purepecha, nach bhfuil gaolta ar bith aici.

Daoine cáiliúla ó Jalisco iad an scríbhneoir Juan Rulfo agus an ceoltóir Pedro Dimas atá ag iarraidh stíl cheoltóireachta na bPurepecha a chaomhnú agus a chraobhscaoileadh. Rugadh Dimas féin i mbaile beag iargúlta nach raibh ach an teanga Purepecha le cloisteáil ansin, agus bhí an cheoltóireacht i ndúchas a mhuintire.

Trá in Jalisco, baile beag iascaigh sa chúlra


Flag of Mexico.svg Stáit agus Réigiúin Mheicsiceo Flag of Mexico.svg

Na 31 Stát agus an Ceantar Cónaidhme
Aguascalientes . Baja California . Baja California Sur . Campeche . Chiapas . Chihuahua . Coahuila . Colima · Durango · Guanajuato · Guerrero · Hidalgo · Jalisco · México · Michoacán · Morelos · Nayarit · Nuevo León · Oaxaca · Puebla · Querétaro · Quintana Roo · San Luis Potosí · Sinaloa · Sonora · Tabasco · Tamaulipas · Tlaxcala · Veracruz · Yucatán · Zacatecas

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]