Jump to content

Constaintín Mór (Impire na Róimhe)

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Infotaula de personaConstaintín Mór

Cuir in eagar ar Wikidata
Ainm sa teanga dhúchais(la) Flavius Valerius Aurelius Constantinus
Beathaisnéis
Breith(la) Flavius Constantinus
27 Feabhra 272
Nís (Impireacht na Róimhe)
Bás22 Bealtaine 337
65 bliana d'aois
Nicomedia (Impireacht na Róimhe)
Siocair bháisBás nádúrtha
Áit adhlacthaChurch of the Holy Apostles (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Impire Rómhánach
25 Iúil 306 (Féilire Ghréagóra) – 22 Bealtaine 337 (Féilire Ghréagóra)
Pontifex maximus
25 Iúil 306 – 22 Bealtaine 337
Seanadóir de chuid na Sean-Róimhe
Cuir in eagar ar Wikidata
Faisnéis phearsanta
ReiligiúnAn Chríostaíocht agus creidimh na Sean-Róimhe
Gníomhaíocht
Gairmpolaiteoir, saighdiúir, Cuir in eagar ar Wikidata
Tréimhse amaLow Roman Empire (en) Aistrigh agus Byzantine Egypt (en) Aistrigh
TeangachaAn Laidin
Ardú
Lá féile21 Bealtaine (Ceartchreidmheachas)
6 Aibreán (Eaglais Ortadocsach Choptach) Cuir in eagar ar Wikidata
Siombail íocónagrafach
Saothar
Saothar suntasach
Eile
Teideal uasalAugustus
Caesar Cuir in eagar ar Wikidata
TeaghlachConstantinian dynasty (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
CéileMinervina
Fausta Cuir in eagar ar Wikidata
PáisteCrispus
 ( Minervina)
Constaintín II
 ( Fausta)
Constantius II
 ( Fausta)
Constans
 ( Fausta)
Constantina
 ( Fausta)
Helena
 ( Fausta) Cuir in eagar ar Wikidata
AthairConstantius Chlorus  agus Helena Augusta
SiblínFlavia Julia Constantia, Eutropia, Anastasia, Julius Constantius, Flavius Dalmatius agus Flavius Hannibalianus

Ba é Constaintín MórConstaintín I, nó Flavius Valerius Constantinus Impire na Róimhe idir 306 AD agus 337 AD. Rugadh é timpeall na bliana 280 AD i Niš (Naissus, Seirbia) agus d'éag sé ar 22 Bealtaine 337 AD. Ba eisean an chéad impire de chuid na Róimhe a ghlac leis an gCríostaíocht agus ba é a chinn ar leas a bhaint as an fiche cúigiú lá de mhí na Nollag mar dháta seasmhach na féile.

Críostaíocht

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhain Constaintín cáil ar leith amach de bharr gur bhain an t-arm Rómhánach faoina stiúir úsáid as comhartha Críostaíochta don chéad uair, ag cath Milvio[1]. Chloí sé ann a namhaid Maxentius, ar 28 Deireadh Fómhair 312 AD.

An bhliain dár gcionn, 313 AD, tugadh cead do na Críostaithe a gcreideamh a chleachtadh san Impireacht Rómhánach.

Chuir Constaintín An Chéad Comhdháil Nicea ar bhun sa bhliain 325 AD, rud a raibh tionchar ollmhór aige ar fhorbairt na Críostaíochta.  Mar sin, bhunaigh sé Féile na Nollag, dar le Seán Ua Cearnaigh[2].

Ba é Constaintín a chuir i gcrích an Bhaisleac Nova[3] sa Róimh tar éis na bliana 313 AD.[4]

Thóg an tImpire Constaintín Baisleac Naomh Peadar i 330 A.D. ar bharr seanreilig phágánach áit a gcreidtear gur cuireadh iarsmaí an Naoimh i ndiaidh dó a bheith céasta bunoscionn.[5]

Cathair Chonstaintín

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhog Constaintín ardchathair na himpireachta as an Róimh go dtí an Bhiosáint. Bunaíodh an chathair sa bhliain AD 324. Tiomnaíodh í ar 11 Bealtaine 330 agus athainmníodh an chathair, Cathair Chonstaintín, in ómós don impire.

Thug Constaintín Mór bonn nua isteach, an soladas.[6] Choinnigh an soladas an meáchan agus an t-ábhar miotail lómhair a bhí ann ó thús suas go dtí lár an 11ú céad. Dá bhrí sin, bhí a cháil amuigh agus bhí sé ar an mbonn ba thábhachtaí a bhí in úsáid do thrádáil idirnáisiúnta ar feadh cúig chéad bliain.

Bás agus Tionchar

[cuir in eagar | athraigh foinse]

D'éag Constaintín ar 22 Bealtaine 337 AD in Nicomedia (izmir inniu).

  1. "Battle of the Milvian Bridge" (as en) (2020-05-13). Wikipedia. 
  2. Feasta 58 (12), lch 11-12. Seán Ua Cearnaigh
  3. "Basilica of Maxentius" (as en) (2020-05-15). Wikipedia. 
  4. "Ardteist - Léann Claisiceach" (2012). Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2001-05-21. Dáta rochtana: 2020.
  5. "Taisí Naomh Peadar" (ga). Beo!. Dáta rochtana: 2020-05-22.
  6. BCE. "COBHSAÍOCHT PRAGHSANNA : CÉN T-ÁBHACHT ATÁ ANN DUITSE ?". Dáta rochtana: 2020.