Cogadh na Saoirse (An Spáinn)

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
El Dos de mayo de 1808 (nó La carga de los mamelucos) le Francisco de Goya

Bhí Cogadh Saoirse na SpáinneCogadh na Leithinse (Guerra de la Independencia Española[1]), cogadh sa Spáinn i rith Cogaidh Napoleon. Bhí muintir na Spáinne ag troid leis an bPoirtingéil agus Sasana in aghaidh Impireacht na Fraince. Lean an cogadh ó forghabháil na Spáinne sa bhliain 1808 go dtí ghéilleadh Napoleon sa bhliain 1814.

Bhí an cogadh seo, cheann de na chéad cogaidh i gcomhair saoirse náisiúnta agus an chéad treallchogadh. Lean an cogadh chomh fada sin toisc nach raibh airm mór Napoleon in ann muintir na Spáinne a chuir faoi chois. Chuir na "guerrilleros", nó an treallchogaíocht, brú ar saighdiúirí na Fraince.

La defensa del parque de Monteleón, 2 de mayo, Maidrid, Joaquín Sorolla

Ghabh saighdiúirí Napoleón, cathracha éagsúla agus rinne siad iarracht ansin an Phortaingéil a thógáil. Nuair a fuair siad réidh leis an , spreag seo éirí amach ar fud na tíre, glaotar go minic "El Dos de mayo de 1808" sé sin 2 Bealtaine, 1808.

Los fusilamientos en la montaña del Príncipe Pío, 3 de mayo, Maidrid, Francisco de Goya

Fad is a bhí na guerrilleros ag troid taobh thiar de línte na naimhde, bhí airm na Sasanaigh agus na Portaingéile ag ionsaí fórsaí na Fraince, ag déanamh iarracht atreorú a dhéanamh orthu.

I ndeireadh na cogadh bhí fórsaí na Fraince an-lag. Bhí naimhde na Fraince in ann ionradh a dhéanamh ar an Spáinne. Cuireadh ar na Franciah cúlú go dtí sléibhte na Piréiní.

An cogadh sna healaíona[cuir in eagar | athraigh foinse]

Léirigh Francisco Goya radharcanna uafáis sna pictiúir sa tsraith Los Desastres de la Guerra a thaispéain radharcanna doshamhlaithe a tharla le linn Chogadh na Leithinse.[2]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Guerra de la Independencia Española" (in es) (2022-04-11). Wikipedia, la enciclopedia libre. 
  2. Ciara Nic Gabhann (DF 2010). "Ealaín Uafás na Cogaíochta" (ga). Beo!. Dáta rochtana: 2022-04-16.