Astronár

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Astronár  
Astronár.jpg
Clúdach an chéad éagran
Údar Piaras Béaslaí
Tír Éire
Teanga Gaeilge
Foilsitheoir Muinntir C.S. Ó Fallamhain Teo (Baile Átha Cliath)
Dáta fhoilsiú 1928
Cineál meáin Cló

Leabhar i nGaeilge le Piaras Béaslaí is ea Astronár, a foilsiódh an chéad uair sa bhliain 1928. Is úrscéal fáthchiallach é, atá suite i dtír shamhailteach in Oirthear na hEorpa, ‘Amora’, tír faoi dhaorsmacht ag muintir ‘Kratónia’.

Cúlra[cuir in eagar | athraigh foinse]

Dar le Béaslai féin: “Ní rabhas ach sé bliadhna deug d’aois [.i. 1897] nuair do chuireas romham an sgeul so cheapadh agus nuair do thuas fén gceud agus an dara caibidil… Do chríochnuigheas “Astronár” san bhliadhain 1912.”[1] Ag an am seo, bhí sé ina bhall de chuid Bhráithreachas na Poblachta, cumann ag troid do shaoirse na hÉireann. Sa chaoi céanna, tá fonn ar phríomhlaoich an leabhair (Astronár) Amora a shaoradh ón Kratónaigh.

Creidtear go raibh an chéad lámhscribhínn den leabhar seo scríofa i mBéarla ag an mBéaslaíoch, agus aistriódh í chun Gaeilge ina dhiaidh sin.

Stair an úrscéil[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ar dtús báire, cuireadh i gcló Astronár mar sraithscéal sa "Weekly Freeman" ó mhí an Mhárta, 1921, le linn Chogadh na Saoirse.[2] Níos déanaí, sa bhliain 1928, d'fhoilsigh Muinntir C.S. Ó Fallamhain an t-úrscéal i mBaile Átha Cliath. Dar le tuairisc ó rúnaí de chuid Roinn Oideachais chuig choiste na Dála, cuireadh 3,000 cóip i gcló ag an am sin, agus díoladh 1,700 cóip idir 1928 agus 1955.[3] Scaoileadh é an dara heagrán ag an nGúm sa bhliain 1991.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Piaras Béaslaí, ‘Astronár’, Baile Átha Cliath, 1928, l. III ('Rémh-rádh').
  2. Piaras Béaslaí, ‘Astronár’, Baile Átha Cliath, 1928, l. III ('Rémh-rádh').
  3. T. Ó Raifeartaigh, ‘Books in Irish sold as waste paper and books remaining on hands’, Coiste um Chuntais Phoiblí (Dáil Éireann), 8 Eanáir, 1958. (Béarla)