Aonad Díoraithe SI

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

Aonad díoraithe SI a thugtar ar aonad tomhais atá díorthaithe ó cheann seacht mbunaonad, trí leas a bhaint as Córas Idirnáisiúnta na nAonad (SI). Tá siad éadoiseach, nó is féidir iad a chur in iúl mar tháirge de cheann amháin nó níos mó de na bonnaonaid, b'fhéidir scálaithe, de réir cumhachta [[Easpónant|easpónantúcháin]] oiriúnaí.

Bíonn ainmneacha speisialta ag an SI le haghaidh 22 de na haonaid dhíorthaithe (mar shampla, [[heirts]], an t-aonad tomhais SI le haghaidh [[minicíocht|minicíochta]] ), ach ní léiríonn na cuid eile ach cá has a dhíorthaigh siad: mar shampla, an cileagram in aghaidh an mhéadair chearnaigh (m2), IR a dhíorthaítear aonad limistéar; agus an cileagram sa mhéadar ciúbach  (kg/m3 or kg m−3), an SI a dhíorthaítear ón aonad dlúis.

Nuair a scríobhtar ainmneacha na n-aonad díorthaíthe SI ina n-iomláine, baintear úsáid as  litreacha cás íochtair. Mar sin féin, scríobhtar na siombailí do na haonaid ainmnithe i ndiaidh daoine leis an túslitir sa chás uachtair. Mar shampla, an tsiombail le haghaidh heirts "Hz"; ach is í an tsiombail le haghaidh méadar ná  "m".[1]

Aonaid dhíorthaithe le hainmneacha speisialta[cuir in eagar | athraigh foinse]

Leagann an Córas Idirnáisiúnta na nAonad ainmneacha speisialta amach do 22 aonad díorthaithe, lena n-áirítear dhá aonad díorthaithe éadoiseach, an raidian (rad) agus an stearaidian (sr).

Aonaid ainmnithe a dhíorthaítear ó bhunaonaid SI[2]
Ainm iombail Cainníocht Coibhéisí Coibhéisí  na mbunaonad SI
heirts Hz minicíocht 1/s s−1
raidian rad uillinn m/m 1
stearaidian sr uillinn sholadach m2/m2 1
niútan N fórsa, meáchan kg⋅m/s2 kg⋅m⋅s−2
pascal Pa brú, strus N/m2 kg⋅m−1⋅s−2
giúl J fuinneamh, obair, teas N⋅m
C⋅V
W⋅s
kg⋅m2⋅s−2
vata W [[Cumhacht|

cumhacht, flosc radanta]]

J/s
V⋅A
kg⋅m2⋅s−3
cúlóm C Lucht leictreachcainníocht leictreachais s⋅A
F⋅V
s⋅A
Volta V Difríocht poitéinsil

voltas, difríocht poitéinsil leictreachais, fórsa leictreamaitighfórsa leictreaghluaisneach

W/A
J/C
kg⋅m2⋅s−3⋅A−1
farad F toilleas leictreach C/V
s/Ω
kg−1⋅m−2⋅s4⋅A2
óm Ω friotaíocht leictreach, coisceas leictreach, freasaitheacht leictreach
1/S
V/A
kg⋅m2⋅s−3⋅A−2
símin S seoltas leictreach,
1/Ω
A/V
kg−1⋅m−2⋅s3⋅A2
véibear Wb flosc maighnéadach J/A
T⋅m2
kg⋅m2⋅s−2⋅A−1
teisle T neart réimse mhaighnéadaigh, aonad floscdhlúis mhaighnéadaigh
V⋅s/m2
Wb/m2
N/(A⋅m)
kg⋅s−2⋅A−1
hanraí H ionduchtas leictreach V⋅s/A
Ω⋅s
Wb/A
kg⋅m2⋅s−2⋅A−2
céim Celsius
°C Teocht i gcomparáid le 273.15 K K K
lumen lm Flosc lonrúil cd⋅sr cd
lúman lx soilseas lm/m2 m−2⋅cd
beicireil Bq radaighníomhaíocht (meathaí in aghaidh an aonaid ama)
1/s s−1
grae Gy dáileog  ionsúite (de radaíocht ianaíoch) J/kg m2⋅s−2
síveart Sv coibhéis dháileogach  (de radaíocht ianaíoch) J/kg m2⋅s−2
catal kat gníomhaíocht chatalaíoch mol/s s−1⋅mol

References[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."".
  2. Teimpléad:SIbrochure8th