An Phaistis
| پښتو ژبه agus پښتو | |
|---|---|
| Cineál | teanga nádúrtha, macraitheanga agus teanga bheo |
| Úsáid | |
| Cainteoirí dúchais | 39,000,000 (2007) |
| Grúpa eitneach | Paistiúnaigh, Nuristani people (en) |
| Stáit | an Afganastáin, an Phacastáin, an India, An Bhalúcastáin, an Iaráin, an Táidsíceastáin, an Tuircméanastáin, Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha, Ceanada agus Stáit Aontaithe Mheiriceá |
| Comhordanáidí | 34° N, 70° E / 34°N,70°E |
| Aicmiú teangeolaíoch | |
| teanga dhaonna teangacha Ind-Eorpacha teangacha Ind-Iaránacha teangacha Iaránacha Eastern Iranian (en) | |
| Tréithe | |
| Córas scríbhneoireachta | aibítir Arabach agus script Araibise |
| Leibhéal leochaileachta | 1 sábháilte |
| Cóid | |
| ISO 639-1 | ps |
| ISO 639-2 | pus |
| ISO 639-3 | pus |
| Glottolog | pash1269 |
| Linguasphere | 58-ABD-a |
| Ethnologue | pus |
| ASCL | 4102 |
| IETF | ps |
Is í an Phaistis[1] teanga a labhraítear san Afganastáin agus sa Phacastáin.[2] Níl mórán caighdeánú ná saothrú liteartha déanta ar an bPaistis riamh, agus mar sin, is fearr le lucht a labhartha féin Peirsis nó Urdúis a úsáid mar theanga scríofa. Tá gramadach na Paistise i bhfad níos casta agus níos seanársa ná gramadach na Peirsise.




Tréithe
[cuir in eagar | athraigh foinse]Baineann an Phaistis leis an gcraobh Oir-Dheisceartach de na teangacha Iaránacha. Is iad na teangacha Iaránacha i Sléibhte Pamir is gaolmhaire léi, cosúil leis an teanga Sarikoli, an teanga Shughni, an teanga Wakhi agus an teanga Munji.
Úsáid
[cuir in eagar | athraigh foinse]Níl sé soiléir cé mhéad daoine a labhraíonn ó dhúchas í, ach creidtear go bhfuil timpeall 45 milliún acu ann sa Phacastáin, agus 20 milliún san Afganastáin.[3]
Cé go bhfuil stádas oifigiúil ag an bPaistis san Afganastáin, is í an Pheirsis an teanga is mó a úsáidtear san oideachas agus sna nuachtáin sa tír sin.
Labhraíonn na treibheacha fáin sa Phacastáin, in aice le teorainn na hAfganastáine, canúintí Paistise.
Tá stádas áirithe ag an bPaistis sna cúigí Pacastánacha ina labhraítear í - i gCúige na gCríoch Thiar Thuaidh[4] agus i gcríocha na dtreibheacha atá faoi cheannas an rialtais fheidearálaigh.[5] Go praiticiúil, áfach, níl mórán stádais ag an bPaistis sa Phacastáin, nó is iad teangacha oifigiúla an stáit - an Urdúis agus an Béarla - an dá theanga is láidre sa tsochaí. An cineál Paistise a bhíonn le cloisteáil sa Phacastáin, bíonn sí breac le hiasachtaí Béarla agus Urdúise, ní nach ionadh.
Féach freisin
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ i mBéarla, Pashto
- ↑ ““Paistis” | téarma.ie”. Téarma.ie: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge. An Coiste Téarmaíochta. Dáta rochtana: 2022-09-05.
- ↑ "Pashtuns" (as en) (2026-03-08). Wikipedia.
- ↑ Béarla: North-West Frontier Province
- ↑ Béarla: Federally Administered Tribal Areas