Aigéad 2-aicéitiolocsaibeansóch

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Aspairín
Fógra Bayer, 28 Deireadh Fómhair 1926

Is é an t-aigéad 2-aicéitiolocsaibeansóch, ar a dtugtar an trádainm aspairín, an tsubstaint ghníomhach i go leor cógas a bhfuil airíonna anailgéiseacha, friteochtaithe agus frith-athlastacha acu.

Tá an t-aspairín éifeachtach mar chóireáil ar chuid mhaith cineálacha mionphéine (tinneas cinn, míostrú, néarailge), athlasadh (mar shampla, i ngalar réamatóideach) agus fiabhras.

Aspirin-Sructural.svg

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Baineadh feidhm as coirt na sailí is plandaí áirithe eile leis na céadta bliain mar leigheas ar fhiabhras creathach. Is é an comhábhar gníomhach sa choirt seo ná sailicin, réamhtheachtaire ceimiceach aspairín.

Shintéisigh an ceimicí Gearmánach Felix Hoffman (1868-1946), ag obair sa chomhlacht cógaisíochta Bayer, aspairín den chéad uair, ar 10 Lúnasa 1897 i Leverkusen. Ansin comhdaigh bainisteoir Hoffman, an cógaseolaí Gearmánach Heinrich Dreser (1860-1924), an phaitinn ar 6 Márta 1899, agus tugadh Aspirin air den chéad uair.

Iarmhairtí leighis[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tarlaíonn na hiarmhairtí leighis mar gheall ar a cumas sintéisiú prostaglaindiní (ceimiceáin atá gníomhach go bitheolaíoch, a fhaightear ar fud na colainne) a chosc. Fo-iarmhairt a fhéadfaidh a bheith ar ionghabháil iomarcach aspairín is ea cur fola gastrach.

Cuireann an t-aspairín bac ar théachtadh na fola, agus ceapadh sna 2000idí go gcabhróidh sí le tarlú trombóise corónaí is ceirbrí a laghdú. Ach is gá aire a thabhairt.[1]

Ról san ailse[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ceapadh go raibh ról ag an aspairín i gcosc na hailse colaireictí dóibh siúd a ghlacann dáileog 75mg sa lá, ach is cosúil, leis, nach gcuireann sé le fad saoil an dreama sin a bhfuil ailse cholareicteach orthu cheana féin tar éis don diagnóis tarlú.[2]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Melissa Cunningham (2021-10-13). "New advice could trigger global change in use of aspirin to prevent heart attacks" (en). The Sydney Morning Herald. Dáta rochtana: 2021-10-15.
  2. Low-Dose Aspirin Use After Diagnosis of Colorectal Cancer Does Not Increase Survival: A Case–Control Analysis of a Population-Based Cohort Gastroenterology 2014;146:700–708 Gaeilge: Ní Chuireann Aspairín Ísealdáileoige Tar Éis Dhiagnóis Ailse Cholaireicteach le Fadsaoil: Anailís Cás-Rialaithe ar Chohórt Daonrabhunaithe