Tubaiste Stardust

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Teimpléad:WD Bosca Sonraí ImeachtTubaiste Stardust
Íomhá
Map
 53°23′N 6°13′W / 53.38°N 6.21°W / 53.38; -6.21
Cineáltine struchtúr Cuir in eagar ar Wikidata
TírÉire Cuir in eagar ar Wikidata

Is éard atá i dTubaiste Stardust ná dóiteán a tharla ag club oíche Stardust in Ard Aidhin, Contae Bhaile Átha Cliath, ar 14 Feabhra 1981 ; maraíodh ocht nduine agus dhá scór (agus gortaíodh 214 duine) de bharr dóiteáin sa chlub oíche. Bhí 841 duine i láthair ag an dioscó, a tharla ar Lá Fhéile Vailintín.

Bhí na doirse éalaithe faoi ghlas agus an tsábháilteacht dóiteáin i gceist, Fuarthas os cionn fiche corp in aice le doirse éalaithe i ndiaidh an dóiteáin.[1] Ach fuair na húinéirí cúiteamh breá. Mar sin tharraing an tragóid conspóid agus fiosrúcháin go leor le linn na mblianta.

Léarscáilː bhí na doirse éalaithe faoi ghlas

Fiosrúcháin[cuir in eagar | athraigh foinse]

1981

Bhí an Breitheamh Ronan Keane i gceannas ar fhiosrúchán poiblí Stardust ag an am. Ba leis an bainisteoir Éamon Butterly agus daoine eile óna theaghlach an Stardust nuair a tharla an dóiteán.

Measadh go raibh "dó mailíseach" i gceist. Mar sin saoradh ó gach cúis muintir Butterly.[2] agus fuair siad cúiteamh as an damáiste, IRL 581,000.[3]

1986

Reáchtáladh an Victims Compensation Tribunal agus an breitheamh Donal Barrington i mbun,

2008

Ar an 22 Meán Fómhair 2008, bhí tús curtha le fiosrúchán neamhspleách féachaint ar cheart an fiosrúchán poiblí maidir le dóiteán an Stardust a athoscailt.[4] Ach níor tharla faic.

2017

Dúirt an Taoiseach Enda Kenny sa Dáil gur cheart Coimisiún Fiosrúcháin a bhunú faoin dóiteán.[5]

2022

Sa bhliain 2022, d'iarr Éamon Butterly, ar an Ard-Chúirt ordú a thabhairt nach mbeadh cead ag giúiré an choiste cróinéara a rialú go raibh marú neamhdhleathach i gceist. Bhí sé á mhaíomh ag Butterly gur air féin a leagfaí an milleán dá rialófaí go raibh marú neamhdhleathach i gceist.[6]

Chuir gaolta na marbh agus an cróinéir in aghaidh iarratas Éamoin Butterly. Agus bhí an bua leo... rialaigh an breitheamh go raibh cead ag giúiré fíorasc mar é a dhearbhú ar acht nach leagfaí an marú ar aon duine ar leith. Is faoin gcróinéir féin atá sé treoir a thabhairt don ghiúiré maidir leis an bhfíorasc, a dúirt an breitheamh ag an am.[6]

2023

Cuireadh tús le hionchoisne nua faoi thubaiste an Stardust ar 25 Aibreán 2023, an t-ionchoisne is mó riamh sa Stát.[7][8] Tháinig an coiste cróinéara le chéile ceithre lá sa tseachtain agus chuir gaolta na marbh, saineolaithe agus finnéithe éagsúla eile fianaise os a gcomhair. Ar ócáid amháin, taispeánadh léaráid don choiste cróinéara de gach ball den chlub oíche ina bhfuarthas na coirp. De réir na léaráide, is in aice le trí dhoras éalaithe a fuarthas a leath acu..[1]

Tugadh fianaise go raibh doirse Stardust faoi ghlas nuair a chuaigh an club oíche trí thine; bhí glas fraincín ar na doirse. (Dúirt Michael Kavanagh leis na Gardaí agus leis na meáin i 1981 go raibh na bealaí éalaithe éigeandála ar oscailt nuair a chuaigh an club trí thine. Ach tharraing sé an ráiteas siar ina dhiaidh. Dúirt sé gur nuair a tharla an tragóid, gur bhraith sé go ndearnadh ceap milleáin dó).[9]

Cuimhneacháin

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Páirc Chuimhneacháin Stardust,

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Finné - Scéal Lisa Lawlor ː ní raibh sí ach seacht mí dhéag nuair a fágadh ina dílleachta í tar éis dá máthair agus dá hathair bás a fháil i dtragóid an Stardust.[10][11]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. 1.0 1.1 Nuacht RTÉ (2023-10-04). "Stardust: 'leath de na coirp faighte in aice le doirse éalaithe'" (as ga-IE). 
  2. Irish Times (2017). "Families unable to sue but Stardust owners took £3m claim - Finding of probable arson stopped relatives suing club owners and operators for alleged negligence." (en). The Irish Times. Dáta rochtana: 2023-02-14.
  3. Aoife Moore (2020-07-17). "The fighting life of Christine Keegan" (en). Irish Examiner. Dáta rochtana: 2023-02-14.
  4. Nuacht RTÉ (2008-09-22). "Cinnlínte Nuachta" (as en). 
  5. Nuacht RTÉ (2017-01-25). "Coimsiún Fiosrúcháin faoi thubaiste Stardust á phlé" (as ga). 
  6. 6.0 6.1 Nuacht RTÉ (2022-11-02). "Iarratas ó iarbhainisteoir an Stardust caite amach san Ard-Chúirt" (as ga-IE). 
  7. Nuacht RTÉ (2022-11-23). "Stardust: 20 seachtain eile sula gcuirfear tús le hionchoisne nua" (as ga). 
  8. Nuacht RTÉ (2023-04-25). "Stardust: ní dhéanfaidh máthair dearmad "ar an bhfuarchúis"" (as ga-IE). 
  9. Nuacht RTÉ (2023-11-10). ""Glas fraincín ar dhoirse Stardust nuair a chuaigh sé trí thine"" (as ga-IE). 
  10. "Finné: Sraith nua ag tosú ar TG4 anocht" (as ga) (2022-02-03). 
  11. "Finné - Lisa Lawlor | Seinnteoir | TG4 | Irish Television Channel, Súil Eile" (as ga-IE) .