Iarnród Éireann

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Iarnród Éireann
Iarnród Éireann.svg
Saghas comhlachta Cuideachta phríobháideach faoi theorainn scaireanna
Bunaithe 1987
Suíomh Baile Átha Cliath
Tír (Tíortha) Poblacht na hÉireann
Daoine lárnacha J. J. Lynch (Cathaoirleach), A. R. Fearn (Príomh-fheidhmeannach[1]
Méid fostaithe
Tionscail Iompar
Láithreán gréasáin IarnrodEireann.ie

Comhlacht iarnróid in Éirinn is ea Iarnród Éireann (IÉ; Béarla: Irish Rail). Déanann IÉ freastal ar níos mó ná céad stáisiúin i 23 chontae i bPoblacht na hÉireann (gach contae i Mumha, Laighean, agus Connacht) agus trí chontae i dTuaisceart Éireann (Contae an Dúin, Contae Ard Mhacha agus Contae Aontroma). Na seirbhísí a sholáthraíonn sé ná Intercity (Idir-chathair), Commuter (Comaitéar) agus DART (traenacha leictreacha i gContaetha Átha Cliath agus Chill Mhantáin).

Aicme 201 Inneal Traenach Uí General Motors 3,200hp Uimhir 215

Suas go dtí 2013, ba í Éire an t-aon stát san Aontas Eorpach nár cuireadh an Treorach AE 91/440 agus reachtaíocht eile cosúil i bhfeidhm. Séard i gceist leis an dtreorach ná riar an bonneagar Iarnróid agus an tseirbhís traenach a scaoil óna gcéile, ionas go mbeidh an bonneagar insroichte go bpoiblí agus é a bheith faoi riar ag comhlacht neamhspleách príobháideach. Ba bhaint ó dhualgas ar thaobh rialtas na Éireann é neamh ard a thug siad ar an reachtaíocht seo, agus mar sin i 2012, rinneadh comhcomharliú faoi athstruchtúrú a dhéanamh ar Iarnród Éireann. Tháinig an comhchomhairle chun deireadh ar 14 Márta 2013, nuair a bheartaítear riar an bonneagar Iarnróid a bheith de stiúradh ag dhá chomhlachtaí: riar an Iarnróid agus bainistíocht den bonneagar.

Eagraíocht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Aicme 071 Inneal Traenach Uí General Motors Uimhir 086 T

Thart fá an t-am a bhunaíodh an comhlacht, tugtar an t-ainm "Irish Rail" orthu féin agus d'uchtaigh siad siombail "na cheithre Iarnróid". I 1994, bheartaigh an comhlacht an leagann Gaeilge den ainm a tharraing anuas agus í a chuir chun tosaigh ina mbranda comhlachta. De bharr sin chumadh siombail nua, giorraithe go "IÉ". Áfach, d'fhán na dhá leagann theangach mar bhall den ainm oifigiúil ("Iarnród Éireann - Irish Rail"). I 2013, tarraingítear branda dátheangach anuas.

Tá seirbhísí traenach scartha i gceithre láithreacha réigiúnacha:

- Seirbhísí ó thuaidh agus soir faoi riar ag Stáisiún Uí Chonghaille (An tSeirbhís ó thuaidh thoir go dtí Sligeach san áireamh)
- Seirbhísí ó dheas agus thoir faoi riar ag Stáisiún Heuston
Aicme 29000 traein Uí CAF

Stoc rolla i bhfeidhm ag Iarnród Éireann[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá méíd na traenloingeas ar chomhaireamh 547 gCarráistí (gan an tSéirbhis Enterprise a thógail san áireamh)

  • 256 charráistí mar bhaill ag na seirbhísí Idirchathrach
  • 148 gcarráistí mar bhaill ag na seirbhísí Commaitéir
  • 134 charráistí mar bhaill ag na seirbhísí Méarlíne Átha Cliath (DART)
  • 28 gcarráistí mar bhaill ag an Enterprise ó thuaidh go dtí Béal Feirste

Traeinloingeas Idirchathrach agus an Enterprise

  • IE Aicme 201 Inneal Traenach
  • IE Aicme 22000 Aanod Iolrach Díosal
  • Mark 4
  • Aonad Traenach Uí De Dietrich

Traeinloingeas Commaitéir Stoc láithreach

  • IE Aicme 2600 Aanod Iolrach Díosal
  • IE Aicme 2800 Aanod Iolrach Díosal
  • IE Aicme 29000 Aanod Iolrach Díosal

Iar-stoc

  • IE Aicme 2700 Aanod Iolrach Díosal
  • IE Aicme 2750 Aanod Iolrach Díosal

Traeinloingeas láithreach[cuir in eagar | athraigh foinse]

 Aicme  Íomha Cineál  Uas-luas   Méid na traenloingis   Seirbhisí freastalte   Bliain an tionscnaimh 
 mph   km/h 
Aicme 071 Rathmore.JPG Inneal Traenach Díosal 90 145 18 Baile Átha Cliath-An Uaibh seirbhís lasta 1976
Aicme 8100 (Aicme 8300) Bray IÉ-8314 22015.JPG Aanod Iolrach Leictreach 62 100 38 (40 roimhe) Binn Éadair-Bré, Mullach Íde-Na Clocha Liatha (An tSeirbhís DART) 1984
Marc 3 Belfast Central (3) Feain Gineadóra 100 160 4 Baile Átha Cliath-Béal Feirste (Enterprise) 1980
(Athchóirithe i 2009)
Aicme 2600 Fota 1.jpg Aanod Iolrach Díosal 70 110 16 (17 roimhe) Seirbhísí Comaitéire Chorcaí 1994
Aicme 201 209, Moira.JPG Inneal Traenach Díosal 100 160 32 Baile Átha Cliath-Corcaigh, Baile Átha Cliath-Béal Feirste (Enterprise) 1994-1995
Stoc rolla Ó De Dietrich Belfast Central (1) Carráistí Paisinéirí 90 145 28 Baile Átha Cliath-Béal Feirste (Enterprise) 1996
Aicme 2800 Limerick 1.jpg Aanod Iolrach Díosal 75 120 8 Corcaigh & Luimneach Seirbhíse Comaitéire 2000
Aicme 8500 Howth Junction railway station in 2007.jpg Aanod Iolrach Leictreach 70 110 4 Binn Éadair-Bré, Mullach Íde-Na Clocha Liatha (An tSeirbhís DART) 2001
Aicme 8510 8700 EMU - 8614.jpg Aanod Iolrach Leictreach 70 110 3 Binn Éadair-Bré, Mullach Íde-Na Clocha Liatha (An tSeirbhís DART) 2002
Aicme 29000 29129 Drumcondra 2008-02-03.jpg Aanod Iolrach Díosal 75 120 29 Baile Átha Cliath-Calafort Ros Láir, An tSeirbhís Comaitéire Bhaile Átha Cliath 2003-2005
Aicme 8520 DART Connolly.jpg Aanod Iolrach Leictreach 70 110 10 Binn Éadair-Bré, Mullach Íde-Na Clocha Liatha (An tSeirbhís DART) 2004
Marc 4 IE MK4.JPG Carráistí Paisinéirí 125 200 67 Baile Átha Cliath-Corcaigh 2006
IE DVT 1.JPG Feain an thiománe
Aicme 22000 DART Train - Iarnród Éireann (21568710462).jpg Aanod Iolrach Díosal 100 160 Sraith 28 3-gcarráiste, 25 4-charráiste & 10 5-carráiste Corcaigh-Trá Lí, Baile Átha Cliath-Corcaigh, Gaillimh, Luimneach, Calafort Ros Láir, Sligeach, Loch Garman, Cathair na Mart (Calafort an Iarthair) 2007-2011

An traeinloingeas sa todhchaí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá IÉ ar bun feithiclí sa bhreis a chur chun seirbhíse mar thorradh ar borradh úsáid traenach thar roinnt bliana. Faoi láthair, ritheann IÉ seirbhísí Mearlíne Átha Cliath (DART) a seit traenach ar 6 charráistí ar a laghad agus an traeinloingeas IIC (Iarnród Idir Cathrach) uilig curtha chun seirbhíse. Ó sin ar aghaidh, tá plean cumtha ag IÉ ceannachán mór a dhéanamh ar IIC nua – ceannachán de 41 charráistí le seachadadh i 2021 ar dtús, lena dtarraingítear 3 thraenacha nua anuas chun seirbhíse agus an fuílleach in úsáid le haghaidh leathnú na carráistí traenacha eile go hidirmheánach. Freisin, tá sprioc déanta ag IÉ athsholáthair iomlán a dhéanamh ar thraeinloingeas Mearlíne Átha Cliath agus an leathnú gréasán traenach ar bun. Beidh an creat Mearlíne Átha Cliath pleanáilte ag soláthar suas le 600 feithiclí i seit traenacha de 4 agus 8 (g)c(h)arráistí, lena bheidh leath dóibh ina dtraenacha AIL (Aonad Iolrach Leictreach) agus an leath eile ina dtraenacha ACIL (Aonad Cadhnra Iolrach Leictreach).

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]