George Boole

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
George Boole timpeall na bliana 1860.

Matamaiticeoir, loighceoir, agus fealsamh a saolaíodh i Lincoln Shasana is a d'oibrigh i gColáiste na Ríona i gCorcaigh ab ea é George Boole (2 Samhain 18158 Nollaig 1864). B'eisean a chéadcheap ailgéabar Boole, is é sin, an cineál ailgéabar a úsáidtear le réasúnaíochtaí loighciúla a chur i bhfoirm mhatamaiticiúil. Is é ailgéabar Boole is bunús leis an ríomhaireacht nua-aimseartha go leir, agus ag caitheamh súil ar ais dúinn, is féidir linn a rá go raibh Boole ar duine acu siúd a bhunaigh an ríomheolaíocht mar bhrainse eolaíochta, cé nár tháinig an chéad ríomhaire ar an bhfód ach i bhfad i ndiaidh a lae. Thug sé isteach teoiric na do-athraitheachta (1841), brainse nua sa mhatamaitic a bhí bunúsach i dteoiric coibhneasachta Einstein. Cáil air freisin as na leabhair Mathematical Analysis of Logic (Anailís Mhatamaiticiúil ar an Loighic, 1847) agus Laws of Thought (Dlíthe na Smaointeoireachta, 1854). Rinne sé céimeanna chun cinn i dteoiric na seiteanna, uimhreacha dénártha is an dóchúlacht. Tugtar an leasainm bunaitheoir na glanmhatamaitice air.