Ganymede (gealach)

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
WD Bosca Sonraí Réad RéalteolaíochGanymede Ganymede symbol (lower case, fixed width).svg
Ganymede, moon of Jupiter, NASA.jpg
Ainmniúcháin eile Jupiter III
Cineál moon of Jupiter (en) Aistrigh agus planetary-mass moon (en) Aistrigh
Fionnachtaí Galileo Galilei Cuir in eagar ar Wikidata
Dáta fionnachtana Eanáir 7, 1610
Eapainm Ganymede (en) Aistrigh
Réad tuismitheora Iúpatar
Sonraí fithiseach
Apaipsis 1,071,600 km Cuir in eagar ar Wikidata
Pearaipsis 1,069,200 km Cuir in eagar ar Wikidata
Ais mhór a 1,070,400 km
Éalárnacht e 0.0013
Tréimhse fhithiseach P 7.154 d
Claonadh i 2.214 °
Saintréithe fisiceacha agus réaltmhéadracha
Ga 2,634.1 km Cuir in eagar ar Wikidata
Méid dhealraitheach (V) 4.61 Cuir in eagar ar Wikidata
Achar dromchla 87,000,000 km² Cuir in eagar ar Wikidata
Mais 148.148 Yg[1] Cuir in eagar ar Wikidata
Meándlús 1.936 g/cm³ Cuir in eagar ar Wikidata
Imtharraingt dromchla 1.428 m/s² Cuir in eagar ar Wikidata
Ailbéideacht 0.43 Cuir in eagar ar Wikidata
Teocht an dromchla
íosmhéid  meán  uasmhéid
70 kelvins[2]  110 kelvins  152 kelvins Cuir in eagar ar Wikidata
Cuid de Gealacha Galileo Cuir in eagar ar Wikidata
Le cuid

Is gealach de chuid Iúpatair é Ganymede. D'fhionn Galileo Galilei Ganymede sa bhliain 1610. Tá Ganymede 1,070,400 km ó Iúpatar. Tá Ganymede an-mhór, an ghealach is mó sa Ghrianchóras. Tá an trastomhas 5,262km, agus is é an mais atá ann ná 148 billiún billiún tonna méadrach.

Téann sé timpeall Iúpatar ar luas idir 8 agus 13 cilimeadáir san uair. Críochnaíonn Ganymede fithis iomlán d'Iúpatar in aghaidh na seachtaine agus críochnaíonn sé rothlú ag an am céanna.

Dromchla[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ar an dromchla, is iomaí na gcráitéar atá ann. Fuair Ganymede le linn, 'An Ré Bombardú'. Bhí an Ré i bhfeidhm ceithre bhilliún bliain ó shin, agus sa ré bhí a lán astaróideacha ag bualadh na bpláinéad, agus is as sin a tháinig na créatáir.

Tá oighear ar an Ganymede, agus tá an oighear crua le cruach. Smaoiníonn na heolaíochtaí go bhfuil seans ann go mbeadh uisce faoin dromchla ann. Ach, ní raibh a lán fianaise don teoiric seo.

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. URL tagartha: https://ssd.jpl.nasa.gov/?sat_phys_par. Dáta rochtana: Meán Fómhair 5, 2020.
  2. URL tagartha: https://web.archive.org/web/20061003013845/http://trs-new.jpl.nasa.gov/dspace/bitstream/2014/20675/1/98-1725.pdf.